Psychologia

Wanilia, cynamon, igliwie i goździki nie tylko budują świąteczny nastrój. To narzędzie, którym firmy celowo wpływają na emocje i decyzje klientów — i robią to wyjątkowo skutecznie. Dlaczego? Bo zapach działa na najstarsze części mózgu, omijając świadomą kontrolę.

„Warto pamiętać, że najlepszym prezentem, jaki możemy dać bliskim – i sobie – w te święta, nie jest kolejny gadżet, ale nasza niepodzielna uwaga. Powiadomienia na telefonie poczekają, a emocje i ulotne chwile z bliskimi – nie” – podkreśla dr Jakub Kuś, psycholog nowych technologii z Wydziału Psychologii we Wrocławiu Uniwersytetu SWPS.

Wiele osób boi się owadów. To malutkie stworzenia, które potrafią skutecznie odstraszyć człowieka, nawet jeśli są sztuczne. Skąd bierze się strach przed owadami? Tłumaczy prof. Stanisław Ignatowicz, entomolog ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Wielu z nas nawet nie zauważa, że codziennie powtarza zachowania, które powoli wysysają energię, obniżają satysfakcję i odbierają radość z małych rzeczy. Tymczasem, jak podkreślają psychologowie, w życiu nie zawsze potrzebujemy rewolucji. Czasem wystarczy przyjrzeć się temu, co robimy automatycznie. To właśnie drobne, z pozoru niewinne nawyki potrafią najbardziej obniżyć jakość życia.

Efekt Batmana brzmi jak pojęcie wyjęte z komiksowego uniwersum, ale w rzeczywistości odnosi się do bardzo realnego, psychologicznego mechanizmu, który oddziałuje na nasze postrzeganie własnych możliwości. To zjawisko szczególnie zyskało na popularności dzięki mediom społecznościowym i stało się jednym z tych terminów, które szybko rozprzestrzeniają się w kulturze popularnej. Ale co tak naprawdę oznacza?

Choć psychologia od lat dzieli ludzi na introwertyków i ekstrawertyków, coraz częściej mówi się o osobach, które nie pasują w pełni do żadnej z tych dwóch kategorii. I właśnie tutaj pojawia się otrowertyzm – pojęcie, które jeszcze niedawno brzmiało egzotycznie, a dziś przyciąga uwagę specjalistów i zwykłych czytelników zainteresowanych tym, jak działa ludzka psychika.

Odkładanie projektów „na później”, aż staną się przytłaczające, to doświadczenie znane niemal każdemu. Pisanie pracy naukowej, przygotowanie prezentacji, rozliczenia podatkowe – wszystko to może ciągnąć się w nieskończoność, zanim nagła panika zmusi nas do działania. Dlaczego ciągle to robimy? I jak wyrwać się z błędnego koła prokrastynacji?

W sezonie zimowym wielu pracowników doświadcza spadku nastroju, motywacji i energii. Krótsze dni, brak słońca i niskie temperatury wpływają nie tylko na samopoczucie, ale także na efektywność w pracy.

Placebo może być zadziwiająco skuteczne. Z drugiej strony, efekt nocebo może powodować poważne choroby. Jak nasze oczekiwania zmieniają chemię mózgu i jak empatyczne rozmowy z chorymi mogą dodać pewności siebie, złagodzić ból lub przyspieszyć rekonwalescencję.

Coraz więcej Polaków przyznaje, że praca przestała dawać im satysfakcję, a zmęczenie nie mija nawet po urlopie. Jak pokazuje badanie prof. Dominiki Maison z Uniwersytetu Warszawskiego, aż 64 proc. z nas doświadczyło wypalenia zawodowego. Ekspert ds. emocji w biznesie, Dariusz Klupi, tłumaczy, czym naprawdę jest wypalenie, jaką rolę odgrywają w nim emocje i co zrobić, by odzyskać równowagę.

Prawie połowa Polaków uważa, że największy wpływ na nadużywanie alkoholu mają wzorce wyniesione z domu – wynika z najnowszego badania SW Research. Co trzeci respondent wskazuje na tzw. „małpki”, a coraz więcej osób domaga się ograniczenia ich sprzedaży i włączenia do systemu kaucyjnego.

Social media, pandemia, cyfryzacja i sztuczna inteligencja, tysiące informacji na sekundę, dziesiątki wirtualnych znajomych bez szans na spotkanie w realu. To współczesna rzeczywistość, z którą przyszło nam się dzisiaj mierzyć. O ile starsi mogą już patrzeć na zmiany z pewną refleksją i dystansem, mając w zanadrzu wieloletnie przyjaźnie, mniej lub bardziej stałe związki, o tyle dojrzewające właśnie pokolenie wyraża pewne obawy co do swojej przyszłości, które są w pełni uzasadnione. W rozmowie z dr Martą Rawińską, psychoterapeutką i seksuolożką, wykładowczynią na kierunku Psychologia Uczelni Łazarskiego, rozważamy jak maluje się współczesny świat widziany oczami młodych ludzi właśnie.

W polskich szkołach jest zbyt głośno – poziom hałasu często przekracza dopuszczalne normy i utrudnia naukę. Coraz więcej placówek inwestuje więc w akustyczne kabiny i fotele, które tworzą strefy ciszy i relaksu. Dzięki nim uczniowie mogą się skupić, odpocząć od nadmiaru bodźców i poprawić samopoczucie.

Pacjenci onkologiczni w Polsce wciąż czekają miesiącami na rehabilitację i pomoc psychologiczną. Eksperci ostrzegają: bez wsparcia trudniej wrócić do normalnego życia.

Na Oddziale Toksykologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Sosnowcu rośnie liczba pacjentów po próbach samobójczych. Prof. Natalia Pawlas alarmuje, że coraz częściej za kryzysami psychicznymi stoją media społecznościowe, hejt i cyberprzemoc. Lekarze apelują o czujność i wsparcie dla osób w kryzysie. Gdzie szukać pomocy?