Spis treści
Przewlekły stan zapalny – cichy czynnik ryzyka
Na poziomie komórkowym stan zapalny jest regulowany przez komórki układu odpornościowego, które w odpowiedzi na infekcję lub uszkodzenie uwalniają substancje sygnałowe, m.in. cytokiny. Coraz więcej danych potwierdza, że dieta ma istotny wpływ na intensywność tych procesów.
Wiele produktów spożywczych, zwłaszcza zioła, przyprawy i rośliny aromatyczne, zawiera fitochemikalia – naturalne związki zdolne do modulowania szlaków zapalnych. Choć tradycyjna medycyna i kuchnia od dawna wykorzystują ich łączenie, mechanizmy biologiczne tego zjawiska pozostawały dotąd słabo poznane.
Problem z „pojedynczymi superzwiązkami”
W badaniach laboratoryjnych wiele związków roślinnych wykazuje działanie przeciwzapalne, jednak często tylko w bardzo wysokich stężeniach – trudnych do osiągnięcia w codziennej diecie. Z tego powodu pojawiały się wątpliwości, czy tzw. żywność przeciwzapalna może realnie wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego. Naukowcy zaczęli więc zwracać uwagę na możliwość występowania efektu synergii – sytuacji, w której kilka związków działa razem silniej niż każdy z osobna.
Badanie: gdy składniki współpracują
Zespół kierowany przez prof. Gen-ichiro Arimurę z Tokyo University of Science przeanalizował wpływ kombinacji związków obecnych w popularnych roślinach:
- mentol (mięta),
- 1,8-cyneol (eukaliptus),
- kapsaicyna (papryczki chili),
- β-eudesmol (m.in. chmiel, imbir).
Badania przeprowadzono na makrofagach – komórkach odpornościowych odgrywających kluczową rolę w rozwoju stanu zapalnego poprzez produkcję cytokin. Komórki poddano działaniu substancji prozapalnej, a następnie testowano wpływ poszczególnych związków oraz ich kombinacji.
Efekt nawet kilkaset razy silniejszy
Spośród badanych substancji największe działanie przeciwzapalne wykazywała kapsaicyna. Najbardziej zaskakujące okazały się jednak wyniki dla kombinacji składników.
Połączenie kapsaicyny z mentolem lub 1,8-cyneolem zwiększało efekt przeciwzapalny nawet kilkaset razy w porównaniu z działaniem każdego związku stosowanego oddzielnie.
Analizy molekularne wykazały, że:
- mentol i 1,8-cyneol działają poprzez kanały TRP i regulację sygnalizacji wapniowej,
- kapsaicyna prawdopodobnie hamuje stan zapalny inną, niezależną ścieżką.
Jednoczesna aktywacja różnych szlaków sygnałowych w komórce odpowiada za obserwowany efekt synergii.
Znaczenie dla diety i profilaktyki
Wyniki badania sugerują, że mieszaniny związków roślinnych mogą wywoływać istotne efekty biologiczne nawet w dawkach możliwych do osiągnięcia w codziennej diecie. Otwiera to nowe możliwości w zakresie:
- projektowania żywności funkcjonalnej,
- suplementów diety,
- preparatów wspierających kontrolę stanu zapalnego,
- profilaktyki chorób przewlekłych.
Co ważne, badanie wspiera koncepcję, że korzyści zdrowotne diety bogatej w produkty roślinne wynikają nie z pojedynczych „superfoodów”, lecz ze współdziałania wielu składników.
Autorzy podkreślają, że konieczne są dalsze badania na modelach zwierzęcych i z udziałem ludzi. Jednak już teraz wyniki dostarczają solidnych podstaw naukowych dla obserwacji, że zróżnicowana dieta bogata w zioła, przyprawy i produkty roślinne może wspierać regulację przewlekłego stanu zapalnego, a tym samym długoterminowe zdrowie.
Źródło: Tokyo University of Science
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak