Zygmunt Woroniecki

Nowe badania wskazują, że u osób z cukrzycą typu 2 oraz stłuszczeniową chorobą wątroby związaną z zaburzeniami metabolicznymi (MASLD) dochodzi do istotnego upośledzenia zdolności mitochondriów do pozyskiwania energii z ciał ketonowych. Odkrycie to podważa powszechne założenie, że samo zwiększenie poziomu ketonów — np. poprzez dietę niskowęglowodanową, post lub aktywność fizyczną — zawsze przekłada się na poprawę metabolizmu energetycznego u pacjentów z insulinoopornością. Badanie zostało przeprowadzone przez naukowców z Deutsches Diabetes-Zentrum (DDZ) we współpracy z Heinrich-Heine-University Düsseldorf oraz University Hospital Düsseldorf.

Sezon grypowy 2025 należy do wyjątkowo ciężkich. Wraz z pojawieniem się nowego wariantu wirusa liczba zachorowań gwałtownie rośnie, co ponownie kieruje uwagę specjalistów na pytanie: w jaki sposób grypa naprawdę się rozprzestrzenia i jak skutecznie się przed nią chronić? Odpowiedzi dostarcza nowe badanie kliniczne opublikowane w prestiżowym czasopiśmie PLOS Pathogens.

Choroba Parkinsona od lat uznawana jest za schorzenie ośrodkowego układu nerwowego, którego główną cechą jest stopniowa utrata neuronów dopaminergicznych w mózgu. Najnowsze badania naukowców z Korei Południowej pokazują jednak, że proces ten może mieć swój początek znacznie dalej – w jamie ustnej i jelitach.

Naukowcy z University of Southampton opracowali innowacyjne podejście do immunoterapii nowotworów, które może znacząco zwiększyć skuteczność odpowiedzi układu odpornościowego przeciwko komórkom rakowym. Wyniki badań opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Nature Communications wskazują na potencjał nowej generacji przeciwciał w leczeniu chorób nowotworowych.

Naukowcy opracowali nową klasę eksperymentalnych leków, które stymulują mitochondria — kluczowe struktury energetyczne komórek — do intensywniejszej pracy i spalania większej liczby kalorii. Odkrycie to może w przyszłości doprowadzić do powstania skuteczniejszych i bezpieczniejszych terapii otyłości oraz zaburzeń metabolicznych.

Regularna aktywność fizyczna od lat uznawana jest za jeden z filarów profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2 czy otyłości. Nowe badanie naukowe dostarcza jednak szczególnie ważnych dowodów z punktu widzenia medycyny: ruch realnie zwiększa całkowite dzienne zużycie energii i nie jest „kompensowany” przez organizm w innych procesach metabolicznych.

Rak wątroby pozostaje jednym z nowotworów o najgorszym rokowaniu, a jego częstość systematycznie rośnie wraz ze wzrostem liczby pacjentów ze stłuszczeniową chorobą wątroby. Nowe badanie naukowców z Massachusetts Institute of Technology dostarcza ważnych danych wyjaśniających, w jaki sposób dieta wysokotłuszczowa bezpośrednio zwiększa podatność komórek wątroby na transformację nowotworową.

Międzynarodowy zespół naukowców, wykorzystując sztuczną inteligencję (AI), dokonał istotnego przełomu w badaniach nad wirusem ospy małpiej (MPXV). Odkrycie to może otworzyć drogę do opracowania nowej, skuteczniejszej i łatwiejszej w produkcji szczepionki oraz nowoczesnych terapii przeciwciałami przeciwko chorobie mpox.

Badacze z Mass General Brigham oraz Broad Institute odkryli mechanizm, który może otworzyć drogę do opracowania nowych leków na ataksję Friedreicha — rzadką, ale wyjątkowo ciężką chorobę genetyczną prowadzącą do postępującego uszkodzenia układu nerwowego.

Medycyna XXI wieku wkracza w nową erę. Naukowcy z Wielkiej Brytanii opracowali innowacyjną terapię genową, która może diametralnie zmienić rokowania pacjentów z rzadką i agresywną postacią nowotworu krwi – ostrą białaczką limfoblastyczną z limfocytów T (T-ALL).

Naukowcy z Northwestern University ogłosili opracowanie najszybszego na świecie testu diagnostycznego na wirusowe zapalenie wątroby typu C (HCV). Nowy test pozwala uzyskać wynik w zaledwie 15 minut, czyli nawet o 75% szybciej niż dotychczas dostępne szybkie testy. To przełom, który może znacząco przyspieszyć rozpoczęcie leczenia i ograniczyć liczbę powikłań związanych z przewlekłym zakażeniem HCV.

Naukowcy z Georgetown University Medical Center dokonali przełomowego odkrycia dotyczącego tego, jak mózg uczy się kojarzyć bodźce z nagrodą. Wyniki badań mogą w przyszłości pomóc w opracowaniu skuteczniejszych terapii dla osób zmagających się z uzależnieniami, depresją oraz zaburzeniami związanymi ze stresem.

Nieprawidłowo składowana padlina drobiu na terenie ferm i w ich bezpośrednim sąsiedztwie może mieć poważne konsekwencje nie tylko dla przyrody, ale także dla zdrowia publicznego. Jak pokazują najnowsze badania polskich naukowców, takie praktyki przyciągają wilki w pobliże zabudowań i zwiększają ryzyko konfliktów między ludźmi a dzikimi drapieżnikami.

Regeneracja uszkodzonych tkanek, np. po zawale serca, od lat pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej medycyny. Przełomowe badania naukowców z Cedars-Sinai Medical Center w Stanach Zjednoczonych pokazują jednak, że przyszłość leczenia może iść w zupełnie nowym kierunku – bez użycia komórek macierzystych.

Po miesięcznej przerwie spowodowanej planowym przeglądem technicznym śmigłowiec Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego wraca do służby w Tatrach. Od środy charakterystyczny biało-czerwony Sokół ponownie będzie wspierał ratowników w niesieniu pomocy turystom, taternikom i narciarzom potrzebującym pilnej interwencji.