zwolnienie lekarskie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ogłosił, że już od 13 kwietnia 2026 r. obowiązują zmiany w obszarze zwolnień od pracy oraz w orzecznictwie lekarskim. Co istotne, nowe przepisy precyzują pojęcia pracy zarobkowej i aktywności niezgodnej z celem zwolnienia od pracy. Co trzeba wiedzieć i z czym należy się liczyć?

Już 13 kwietnia br. wejdą w życie nowe zasady L4. ZUS zapowiada zaostrzenie kontroli i informuje jasno, że jedno działanie podczas zwolnienia może oznaczać utratę zasiłku za cały okres choroby. Czego nie wolno robić na zwolnieniu lekarskim?

Od 13 kwietnia 2026 r. wchodzą w życie istotne przepisy nowelizacji ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego. Reforma po raz pierwszy ustawowo precyzuje, czym jest „praca zarobkowa” na zwolnieniu lekarskim i co oznacza „aktywność niezgodna z celem zwolnienia”. Zmienia się też sposób oceny takich sytuacji: to ZUS musi wykazać, że dana aktywność była niezgodna z celem zwolnienia, bo faktycznie utrudniała leczenie albo wydłużała rekonwalescencję. Utrata zasiłku nadal grozi za cały okres zwolnienia, nie tylko za dzień naruszenia.

Choć prywatna opieka medyczna jest już obecnie standardem wśród benefitów, statystyki pokazują, że pracownicy zazwyczaj korzystają z pakietów dopiero wtedy, gdy pojawiają się problemy zdrowotne, a nie w celach profilaktycznych. Prywatna medycyna pracy rzadko obejmuje badania profilaktyczne pracowników, choć są one dostępne w pakietach usług medycznych.

Nowe zasady dotyczące L4, nowelizacja czeka już tylko na podpis prezydenta. Co dokładnie się zmieni? Wszystko wskazuje na to, że pracownik w czasie zwolnienia lekarskiego - w określonych sytuacjach - będzie mógł wykonywać pracę zarobkową. ZUS otrzyma więcej narzędzi do kontroli: ci, którzy będą nadużywać zwolnień, łatwiej stracą zasiłek chorobowy i to za cały okres zwolnienia.

Psychiatra wystawiała fikcyjne zwolnienia lekarskie? Prokuratura w Jeleniej Górze oskarża lekarkę o 170 takich przypadków. Chodzi o Polaków pracujących w Czechach.

Coraz więcej pracowników w Polsce przyznaje, że mimo choroby nie korzysta ze zwolnienia lekarskiego lub… pracuje podczas L4. Najnowszy raport enel-med „Łączy nas zdrowie 2025” pokazuje rosnącą presję w miejscu pracy, niedostateczną zastępowalność oraz kulturę firm, która wciąż nie sprzyja odpoczynkowi. Zjawisko najmocniej dotyka sektor MŚP.

Od 2026 roku wchodzą w życie zmiany w korzystaniu ze zwolnień lekarskich (L4). Nowe przepisy doprecyzowują pojęcie „pracy zarobkowej” i pozwalają na wykonywanie niektórych czynności podczas L4 bez utraty zasiłku. To krok w stronę bardziej realistycznego podejścia do zdrowia pracowników i nowoczesnego rynku pracy.

Zwolnienie lekarskie z datą wsteczną, czyli L4 wystawione z datą wcześniejszą niż dzień badania, jest możliwe i obowiązuje zasada, że lekarz może je wystawić na maksymalnie 3 dni wstecz od daty wizyty czy konsultacji. W przypadku teleporad czy elektronicznych zwolnień online, zasada ta również ma zastosowanie i zwolnienie może obejmować.

Zwolnienie lekarskie w Polsce - ZUS podaje interesujące dane z kolejnego roku. Ile e-zla wystawianych jest w kraju i na ile dni w roku? Kto najczęściej bierze zwolnienia i na kogo? Jaka jest zwykle liczba dni na L4? Z jakich powodów lekarze wystawiają najwięcej zwolnień?

W 2024 roku aż 30 mln dni absencji chorobowej w Polsce było spowodowanych zaburzeniami psychicznymi. Winny jest przede wszystkim stres w pracy, przeładowanie obowiązkami i mobbing. Eksperci ostrzegają: jeśli firmy nie zadbają o dobrostan pracowników, problem będzie tylko narastał.

Te dane są alarmistyczne. Blisko 5 tys. zaświadczeń o niezdolności do pracy spowodowanej nadużywaniem alkoholu wystawili lekarze tylko wciągu pierwszego półrocza. To o 12,3 proc. więcej niż w analogicznym czasie w 2024 roku. Jeśli L4 przełożyć na dni wolne od pracy wychodzi z tego ponad… 50 tysięcy. I tutaj również zanotowano dwucyfrowy wzrost, o 10,3 rok do roku. Najwięcej zaświadczeń lekarskich wystawiono pracownikom w wieku 40-44 lat oraz 35-39 lat.

Wypalenie zawodowe i zdrowie psychiczne pracowników to coraz częstszy temat w polskich firmach. Rosnąca liczba osób zgłasza problemy związane ze stresem, lękiem i chronicznym zmęczeniem. Pojawia się więc pytanie o zwolnienie lekarskie (L4) z powodu wypalenia.

W pierwszym półroczu 2025 roku ZUS przeprowadził ponad 32 tysiące kontroli zwolnień lekarskich w województwie śląskim. Efekt? Ponad tysiąc osób straciło prawo do zasiłku, a kwota cofniętych i wstrzymanych świadczeń przekroczyła 3 mln zł.

W 2024 roku liczba zwolnień lekarskich z powodu nadużycia alkoholu wzrosła o blisko 45 proc. Najczęściej wystawiano je mężczyznom w wieku 40–44 lata. Zobacz, jakie choroby są z tym związane i jak wygląda sytuacja na tle ogólnych danych ZUS.