L4

Już 13 kwietnia br. wejdą w życie nowe zasady L4. ZUS zapowiada zaostrzenie kontroli i informuje jasno, że jedno działanie podczas zwolnienia może oznaczać utratę zasiłku za cały okres choroby. Czego nie wolno robić na zwolnieniu lekarskim?

Od 13 kwietnia 2026 r. wchodzą w życie istotne przepisy nowelizacji ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego. Reforma po raz pierwszy ustawowo precyzuje, czym jest „praca zarobkowa” na zwolnieniu lekarskim i co oznacza „aktywność niezgodna z celem zwolnienia”. Zmienia się też sposób oceny takich sytuacji: to ZUS musi wykazać, że dana aktywność była niezgodna z celem zwolnienia, bo faktycznie utrudniała leczenie albo wydłużała rekonwalescencję. Utrata zasiłku nadal grozi za cały okres zwolnienia, nie tylko za dzień naruszenia.

Nowe zasady dotyczące L4, nowelizacja czeka już tylko na podpis prezydenta. Co dokładnie się zmieni? Wszystko wskazuje na to, że pracownik w czasie zwolnienia lekarskiego - w określonych sytuacjach - będzie mógł wykonywać pracę zarobkową. ZUS otrzyma więcej narzędzi do kontroli: ci, którzy będą nadużywać zwolnień, łatwiej stracą zasiłek chorobowy i to za cały okres zwolnienia.

Coraz więcej pracowników w Polsce przyznaje, że mimo choroby nie korzysta ze zwolnienia lekarskiego lub… pracuje podczas L4. Najnowszy raport enel-med „Łączy nas zdrowie 2025” pokazuje rosnącą presję w miejscu pracy, niedostateczną zastępowalność oraz kulturę firm, która wciąż nie sprzyja odpoczynkowi. Zjawisko najmocniej dotyka sektor MŚP.

Od 2026 roku wchodzą w życie zmiany w korzystaniu ze zwolnień lekarskich (L4). Nowe przepisy doprecyzowują pojęcie „pracy zarobkowej” i pozwalają na wykonywanie niektórych czynności podczas L4 bez utraty zasiłku. To krok w stronę bardziej realistycznego podejścia do zdrowia pracowników i nowoczesnego rynku pracy.

Lawinowo rośnie liczba zwolnień lekarskich z kodem „C”. Co kryje się pod tym oznaczeniem? To niezdolność do pracy spowodowana… nadużyciem alkoholu. Jak wynika z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, od stycznia do października tego roku ilość dni absencji chorobowej z tego powodu wyniosła 83,2 tysiące.

Te dane są alarmistyczne. Blisko 5 tys. zaświadczeń o niezdolności do pracy spowodowanej nadużywaniem alkoholu wystawili lekarze tylko wciągu pierwszego półrocza. To o 12,3 proc. więcej niż w analogicznym czasie w 2024 roku. Jeśli L4 przełożyć na dni wolne od pracy wychodzi z tego ponad… 50 tysięcy. I tutaj również zanotowano dwucyfrowy wzrost, o 10,3 rok do roku. Najwięcej zaświadczeń lekarskich wystawiono pracownikom w wieku 40-44 lat oraz 35-39 lat.

Hulaj dusza, piekła nie ma… zdają się mówić amatorzy lewych zwolnień lekarskich, którzy chorobowe traktują jak dodatkowy urlop. Niektórzy naprawdę potrafią pojechać po bandzie. Jak się „kurują” na L4? - Jedna z pracownic sprzedawała swoje wypieki poprzez media społecznościowe, wprost wskazując na dostępność i cennik. Inna wykonywała usługi masażu, a kolejna wykorzystała chorobowe, żeby móc się przebranżowić i w domu wykonywała odpłatnie manicure – wylicza Mikołaj Zając prezes firmy Conperio, zajmującej się problematyką absencji chorobowych. -. Byli też tacy, którzy oddawali się… zakrapianej rekreacji.

Wypalenie zawodowe i zdrowie psychiczne pracowników to coraz częstszy temat w polskich firmach. Rosnąca liczba osób zgłasza problemy związane ze stresem, lękiem i chronicznym zmęczeniem. Pojawia się więc pytanie o zwolnienie lekarskie (L4) z powodu wypalenia.

Nie tylko publikowanie w mediach społecznościowych zdjęć z podróży podczas przebywania na zwolnieniu L4 może się skończyć problemem. Serwis Prawo.pl wskazuje także na inne sposoby „wykorzystania” zwolnienia chorobowego, które mogą skutkować utratą zasiłku chorobowego.

W pierwszym kwartale tego roku tylko na terenie województwa pomorskiego przeprowadzono ponad 2,5 tys. kontroli pracowników korzystających ze zwolnienia lekarskiego. Aż w co dziesiątym przypadku prawo do zasiłku zostało odebrane.

Niewiele osób wie, że otrzymanie od lekarza zwolnienia chorobowego z kodem C skutkuje nieuzyskaniem świadczenia chorobowego za pierwsze 5 dni niezdolności do pracy. Co oznacza L4 z kodem literowym C?

Pracodawcy nie będą już wypłacać wynagrodzenia chorobowego. Nowe przepisy mają na celu ich odciążenie. Co się zmieni dla pracowników?

Zwolnienie lekarskie od psychiatry to często kontrowersyjny temat, zwłaszcza w kontekście jego weryfikacji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Choć pacjenci korzystają z niego w obliczu poważnych problemów zdrowotnych, nie każdy przypadek jest automatycznie uznawany za uzasadniony. Jak ZUS kontroluje takie zwolnienia? Jak przebiega ocena stanu zdrowia przez lekarza orzecznika? 

W Polsce wzrasta liczba wystawianych zwolnień lekarskich z kodem "C". To niepokojący trend. Dlaczego?