
Spis treści
Biomarkery zapalne i zmiany w mózgu
We wczesnych fazach zarówno depresji, jak i psychozy u pacjentów stwierdza się: zmienione wskaźniki zapalne we krwi, różnice w poziomach cytokin (białek regulujących odpowiedź immunologiczną) oraz zmiany strukturalne w istocie szarej mózgu.
Cytokiny odgrywają kluczową rolę w komunikacji między komórkami oraz w odpowiedzi organizmu na stan zapalny. Ich zaburzony poziom może wskazywać na nieprawidłową regulację układu odpornościowego, która – jak sugerują badania – jest istotnym elementem patofizjologii zaburzeń psychicznych.
Równolegle, przy użyciu rezonansu magnetycznego (MRI), analizowano objętość istoty szarej mózgu, ze szczególnym uwzględnieniem struktur limbicznych odpowiedzialnych za przetwarzanie emocji.
Wyraźne różnice między depresją a psychozą
W badaniu obejmującym 678 uczestników – osoby z wczesną depresją, wczesną psychozą, grupę wysokiego ryzyka psychozy oraz zdrową grupę kontrolną – wykazano, że:
- już na najwcześniejszym etapie choroby występują odmienne wzorce zapalne i mózgowe,
- sygnatury biologiczne depresji i psychozy nie wykazują punktów wspólnych,
- zaburzenia funkcji poznawczych obserwowano wyłącznie w grupie z psychozą,
- w depresji na tym etapie nie stwierdzano istotnych deficytów poznawczych.
Oznacza to, że mimo częściowo podobnych objawów klinicznych, depresja i psychoza mają odmienny profil biologiczny już od początku rozwoju choroby.
Znaczenie dla diagnostyki i leczenia
Wyniki badania nie mają zastąpić tradycyjnej diagnozy klinicznej, która uwzględnia objawy oraz kontekst psychospołeczny pacjenta. Mogą jednak w przyszłości stanowić cenne narzędzie wspierające diagnostykę różnicową.
Wczesne rozpoznanie specyficznych biomarkerów: umożliwia szybsze wdrożenie odpowiedniego leczenia, pozwala lepiej dopasować terapię do indywidualnego przebiegu choroby, może zmniejszyć ryzyko ciężkiego lub przewlekłego przebiegu zaburzenia.
Personalizacja terapii – w zależności od tego, czy pacjent znajduje się na ścieżce rozwoju depresji, czy psychozy – staje się realnym kierunkiem rozwoju współczesnej psychiatrii.
Kierunki dalszych badań
Naukowcy planują kolejne projekty z wykorzystaniem obrazowania tensora dyfuzji (DTI), aby dokładniej zbadać procesy zapalne w mózgu oraz ocenić stabilność zidentyfikowanych sygnatur biologicznych w czasie. Kluczowe pozostaje także opracowanie skutecznych, celowanych interwencji terapeutycznych dla pacjentów we wczesnych stadiach choroby.
Coraz lepsze zrozumienie biologicznych podstaw zaburzeń psychicznych otwiera drogę do bardziej precyzyjnej, spersonalizowanej psychiatrii. W przyszłości analiza markerów zapalnych i zmian strukturalnych mózgu może stać się ważnym elementem wczesnej diagnostyki i profilaktyki ciężkich postaci depresji oraz psychozy.
Źródło: Uniwersytet w Kolonii



