Spis treści
Zanieczyszczenie powietrza a zdrowie mózgu
Wyniki badania opublikowanego w czasopiśmie Stroke pokazują, że osoby mieszkające na terenach o wyższym poziomie zanieczyszczeń osiągały słabsze wyniki w testach funkcji poznawczych. Chodziło przede wszystkim o pamięć, rozumienie informacji oraz szybkość przetwarzania danych.
Co istotne, negatywny wpływ zaobserwowano nawet w regionach uznawanych za stosunkowo czyste pod względem jakości powietrza. Badanie przeprowadzono w Kanadzie – kraju, który należy do państw o jednych z najniższych średnich poziomów zanieczyszczeń na świecie.
Drobne cząstki, duży problem
Naukowcy skupili się na dwóch głównych rodzajach zanieczyszczeń:
- pyłach zawieszonych PM2.5,
- dwutlenku azotu (NO2).
Są to substancje powstające głównie w wyniku ruchu drogowego, działalności przemysłowej oraz pożarów lasów. Szczególnie niebezpieczne są drobne cząstki PM2.5, które mogą przenikać do krwiobiegu, a następnie wpływać na funkcjonowanie różnych narządów – w tym mózgu.
Badacze zauważyli również niewielkie, ale widoczne zmiany w strukturze mózgu w badaniach rezonansu magnetycznego (MRI), szczególnie u kobiet. Co ważne, zależności te utrzymywały się nawet po uwzględnieniu innych czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy otyłość.
Demencja rozwija się latami
Autorzy badania podkreślają, że demencja i inne zaburzenia poznawcze nie pojawiają się nagle. Proces uszkadzania mózgu może trwać przez dziesięciolecia.
– „Identyfikacja czynników, które mogą uszkadzać mózg już na wczesnym etapie życia i którym można potencjalnie zapobiegać, ma kluczowe znaczenie dla ochrony zdrowia mózgu w przyszłości” – podkreśla Russell de Souza z McMaster University.
Choć badanie nie dowodzi bezpośrednio, że zanieczyszczenie powietrza powoduje demencję, stanowi kolejny ważny argument wskazujący na wpływ jakości powietrza na procesy starzenia się mózgu.
Przebadano niemal 7 tysięcy osób
W badaniu wzięło udział prawie 7 tys. osób w średnim wieku z pięciu kanadyjskich prowincji. Naukowcy analizowali wieloletnią ekspozycję uczestników na zanieczyszczenia i porównywali ją z wynikami testów poznawczych.
Zdaniem autorów potrzebne są dalsze, wieloletnie obserwacje, które pozwolą lepiej ocenić, czy poprawa jakości powietrza może realnie zmniejszyć ryzyko pogorszenia funkcji poznawczych i chorób neurodegeneracyjnych.
Jak chronić mózg przed skutkami smogu?
Eksperci przypominają, że całkowite uniknięcie kontaktu z zanieczyszczonym powietrzem jest trudne, jednak można ograniczać ekspozycję poprzez:
- unikanie intensywnego ruchu ulicznego podczas spacerów i aktywności fizycznej,
- monitorowanie jakości powietrza,
- stosowanie oczyszczaczy powietrza w domu,
- ograniczanie przebywania na zewnątrz w dniach wysokiego stężenia smogu,
- dbanie o zdrowy styl życia wspierający układ krążenia i funkcje mózgu.
Coraz więcej badań wskazuje, że troska o jakość powietrza może być jednym z istotnych elementów profilaktyki zdrowia neurologicznego.
Źródło: McMaster University
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak