
Spis treści
Badacze z Uniwersytetu w Cambridge i Uniwersytetu w Sussex przeanalizowali, w jaki sposób dzieci współpracują podczas zabawy. Wyniki wskazują, że szczególnie w przypadku dzieci, które nie są przyjaciółmi, zadanie z wyraźnie określonym celem sprzyja lepszej komunikacji i współdziałaniu.
Jak przebiegało badanie?
W badaniu wzięło udział 148 dzieci w wieku od 6 do 8 lat. Zostały one podzielone na pary – zarówno przyjaciół, jak i dzieci, które się wcześniej nie znały lub nie przyjaźniły.
Każda para wykonywała dwa rodzaje aktywności: swobodną zabawę zestawem zabawek, zadanie rysunkowe z określonym celem, polegające na wspólnym stworzeniu obrazka domku na drzewie.
Podczas drugiej aktywności dzieci miały tylko jeden blok rysunkowy i kilka kredek, co wymagało od nich współpracy i uzgadniania kolejnych kroków.
Naukowcy analizowali nagrania wideo, oceniając tzw. poziom „połączenia” w rozmowie – czyli sytuacje, w których dzieci nawiązywały do wypowiedzi partnera, rozwijały jego pomysły i wspólnie koordynowały zabawę.
Wspólny cel poprawia komunikację
Wyniki pokazały, że podczas zadania rysunkowego poziom powiązanej rozmowy między dziećmi był średnio wyższy o około 4 punkty procentowe niż podczas swobodnej zabawy.
Największą zmianę zaobserwowano jednak w parach dzieci, które nie były przyjaciółmi. W ich przypadku poziom wspólnej, powiązanej komunikacji wzrósł z 44% do 55%.
W parach przyjaciół różnice były niewielkie – poziom komunikacji wynosił 48% podczas swobodnej zabawy i 50% podczas zadania z celem.
Dlaczego tak się dzieje?
Według badaczy przyjaciele często mają już wspólne doświadczenia i intuicyjne sposoby porozumiewania się podczas zabawy. Dzięki temu nie potrzebują dodatkowej struktury w postaci konkretnego zadania.
Z kolei dzieci, które się nie znają, mogą mieć trudności z rozpoczęciem współpracy. W takiej sytuacji jasno określony cel pomaga im skupić uwagę na wspólnym działaniu, co ułatwia komunikację i koordynację zabawy.
Znaczenie dla rozwoju społecznego dziecka
Eksperci podkreślają, że wspólna zabawa pełni ważną rolę w rozwoju społecznym dzieci. Dzięki niej uczą się one m.in.:
- współpracy i pracy zespołowej,
- negocjowania i dzielenia się pomysłami,
- reagowania na emocje i potrzeby innych osób,
- skutecznej komunikacji.
Badanie pokazuje również, że dzieci mogą bawić się obok siebie tymi samymi zabawkami, ale w praktyce każde z nich może działać oddzielnie. Dopiero momenty, w których dzieci odnoszą się do siebie nawzajem i wspólnie podejmują decyzje, świadczą o prawdziwej współpracy.
Wnioski dla rodziców i nauczycieli
Wyniki badania mogą być cenną wskazówką dla rodziców oraz nauczycieli. Jeśli chcemy zachęcić dzieci, które się nie znają lub nie przyjaźnią, do współpracy, warto:
- proponować zadania wymagające wspólnego celu,
- ograniczyć liczbę materiałów, aby zachęcić do dzielenia się,
- tworzyć aktywności wymagające wspólnego planowania i podejmowania decyzji.
Jak podkreślają badacze, samo powiedzenie dzieciom „bawcie się zgodnie” często nie wystarcza. Odpowiednio zaprojektowana aktywność może znacząco ułatwić im współpracę i budowanie relacji społecznych.
Źródło: University of Cambridge



