Spis treści
Rosnąca popularność suplementu
Melatonina to hormon regulujący rytm snu i czuwania. W ostatnich latach stała się jednym z najpopularniejszych środków wspomagających zasypianie – zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci. Jej popularność wynika m.in. z łatwej dostępności, stosunkowo niskiej ceny oraz powszechnego przekonania o bezpieczeństwie.
W Stanach Zjednoczonych melatonina jest dostępna bez recepty jako suplement diety. Często sprzedawana jest w atrakcyjnej dla dzieci formie żelków o owocowych smakach. Jednocześnie, jak wskazują dane medyczne, jest ona obecnie najczęstszą przyczyną przypadkowego spożycia leków i przedawkowań u dzieci poniżej 5. roku życia, które trafiają na oddziały ratunkowe.
Niewiele badań u najmłodszych dzieci
Zespół badaczy przeanalizował 19 badań naukowych dotyczących stosowania melatoniny u dzieci. Wyniki wskazują, że suplement może pomagać szybciej zasnąć dzieciom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, u których problemy ze snem często wiążą się z niższą produkcją tego hormonu.
Jednak w przypadku dzieci z prawidłowym rozwojem neurologicznym brakuje badań potwierdzających skuteczność melatoniny w tej grupie wiekowej. Co więcej, w dostępnej literaturze naukowej nie znaleziono badań oceniających jej działanie u dzieci stosujących ją dłużej niż dwa lata.
Eksperci podkreślają, że dzieci w wieku poniżej 5 lat nie są „małymi dorosłymi”, dlatego wyniki badań prowadzonych u starszych pacjentów nie mogą być bezpośrednio przenoszone na najmłodszych.
Wyraźny wzrost stosowania na świecie
Analiza wykazała, że w ciągu ostatnich 20 lat, a szczególnie w ostatniej dekadzie, stosowanie melatoniny u dzieci poniżej 6. roku życia znacząco wzrosło. W krajach, w których suplement wymaga recepty, liczba jej wystawianych recept wzrosła w niektórych regionach nawet o 500%.
Badania wskazują także na coraz częstsze długotrwałe stosowanie melatoniny – dzieci otrzymują kolejne recepty nawet dwa lub trzy lata po pierwszym przepisaniu preparatu.
W państwach, w których melatonina jest dostępna bez recepty, takich jak USA, obserwuje się natomiast wzrost liczby przedawkowań, szczególnie od 2018 roku.
Możliwe przyczyny wzrostu stosowania
Zdaniem autorów przeglądu na rosnącą popularność melatoniny u dzieci może wpływać kilka czynników. Jednym z nich jest zwiększony czas spędzany przed ekranami – szczególnie w okresie pandemii COVID-19 – który może opóźniać zasypianie.
Znaczenie może mieć także rosnąca liczba produktów w formie żelków, które są atrakcyjne dla dzieci. Naukowcy wskazują również, że dzieci mogą przypadkowo spożywać suplementy należące do rodziców.
Możliwe skutki przedawkowania
Najczęściej zgłaszanym objawem przyjęcia zbyt dużej dawki melatoniny przez dzieci jest nadmierna senność i zmęczenie. Mogą jednak wystąpić także inne dolegliwości, takie jak: problemy żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, spadki ciśnienia tętniczego. W rzadkich i skrajnych przypadkach mogą pojawić się poważniejsze powikłania, w tym niewydolność oddechowa. Eksperci zwracają uwagę, że dostępność produktu bez recepty nie zawsze oznacza jego pełne bezpieczeństwo.
Kluczowa rola higieny snu
Autorzy badania podkreślają, że w przypadku małych dzieci z prawidłowym rozwojem podstawą leczenia problemów ze snem powinny być przede wszystkim zmiany stylu życia i codziennych nawyków.
Do najważniejszych zasad tzw. higieny snu należą:
- ograniczenie korzystania z ekranów w godzinach wieczornych,
- regularna aktywność fizyczna w ciągu dnia,
- stałe godziny zasypiania i pobudki,
- spokojna i powtarzalna rutyna przed snem,
- zdrowa i zbilansowana dieta.
Zdaniem specjalistów w wielu przypadkach wprowadzenie konsekwentnych zasad dotyczących snu pozwala rozwiązać problemy z zasypianiem bez konieczności stosowania leków czy suplementów.
Źródło: University of Kansas Medical Center
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak