Spis treści
Rak płuca u osób starszych – inny przebieg choroby
Rak płuca jest chorobą, która najczęściej dotyka osoby w podeszłym wieku. Mimo to wiele badań laboratoryjnych opiera się na modelach zwierzęcych wykorzystujących młode osobniki, co nie zawsze odzwierciedla rzeczywisty przebieg choroby u ludzi.
Aby lepiej zrozumieć różnice związane z wiekiem, naukowcy porównali guzy płuca u młodych i starych myszy. Dodatkowo przeanalizowali dane kliniczne około tysiąca pacjentów z rakiem płuca z regionów Halland i Västra Götaland w Szwecji.
Analiza wykazała interesującą zależność. U starszych pacjentów guzy pierwotne były zazwyczaj mniejsze i rosły wolniej. Jednocześnie choroba była częściej diagnozowana w bardziej zaawansowanym stadium, a przerzuty do innych narządów – takich jak mózg, wątroba czy kości występowały częściej.
Jak podkreśla Volkan Sayin z Uniwersytetu w Göteborgu, może to tłumaczyć paradoks obserwowany przez lekarzy w praktyce klinicznej, niewielki i wolno rosnący guz w płucu potrafi już w momencie diagnozy być źródłem licznych przerzutów.
Kluczową rolę odgrywa białko ATF4
Badacze odkryli, że za zwiększoną zdolność nowotworu do rozprzestrzeniania się może odpowiadać białko ATF4, które jest częścią tzw. zintegrowanej odpowiedzi komórki na stres. W prawidłowych warunkach ATF4 pomaga komórkom radzić sobie z trudnymi sytuacjami, takimi jak niedobór składników odżywczych, obecność wirusów czy nagromadzenie nieprawidłowo zbudowanych białek. Uruchamia wówczas mechanizmy ochronne i naprawcze.
W przypadku raka płuca u osób starszych system ten zostaje jednak „przejęty” przez komórki nowotworowe. Dzięki temu mogą one zmienić swój metabolizm w sposób sprzyjający migracji i tworzeniu przerzutów. Co istotne, w badaniu zarówno u myszy, jak i u ludzi starsze organizmy wykazywały wyższy poziom ATF4 w komórkach nowotworowych. Wysoka aktywność tego białka była także związana z większym ryzykiem nawrotu choroby po operacji oraz gorszym rokowaniem u pacjentów z gruczolakorakiem płuca – najczęstszą postacią tego nowotworu.
Nowe możliwości leczenia
Odkrycie szlaku biologicznego z udziałem ATF4 może mieć istotne znaczenie terapeutyczne. Naukowcy wykazali bowiem, że blokowanie działania tego białka lub procesów metabolicznych przez nie kontrolowanych znacząco ograniczało powstawanie przerzutów u starszych myszy.
W przeszłości podobne leki nie przynosiły oczekiwanych rezultatów w badaniach klinicznych u ludzi. Nowe wyniki sugerują jednak, że problem mógł wynikać z niewłaściwego doboru pacjentów. Zdaniem badaczy terapie te mogą być znacznie skuteczniejsze, jeśli będą stosowane u osób, których guzy wykazują wysoką aktywność ATF4, szczególnie w starszych grupach wiekowych.
Biologiczne starzenie się nadal niedoceniane w onkologii
Obecnie stosowane metody leczenia, takie jak chemioterapia czy radioterapia, są przede wszystkim projektowane z myślą o szybko rosnących nowotworach. Tymczasem u wielu starszych pacjentów guzy rosną wolniej, ale mają większą skłonność do tworzenia przerzutów.
Zdaniem naukowców przyszłe badania i rozwój nowych terapii powinny w znacznie większym stopniu uwzględniać biologiczne starzenie się organizmu. Jak podkreśla Volkan Sayin, wciąż stosunkowo niewiele badań nad rakiem prowadzonych jest w modelach uwzględniających wiek. Wynika to głównie z wysokich kosztów oraz długiego czasu trwania takich projektów.
Źródło: University of Gothenburg
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak