Spis treści
Sukcesy i ograniczenia szczepionek mRNA
Szczepionki mRNA przeciw COVID-19 zapobiegły milionom zgonów i zapoczątkowały nową erę w medycynie. Obecnie prowadzone są badania nad ich zastosowaniem w walce z innymi patogenami, takimi jak wirus grypy, RSV, HIV czy wirus Epsteina-Barr.
Mimo sukcesów, technologia mRNA nie jest pozbawiona wad:
- odpowiedź immunologiczna może być zmienna i krótkotrwała,
- wirusy (np. SARS-CoV-2) szybko mutują, co wymaga ciągłych aktualizacji szczepionek,
- produkcja jest kosztowna i skomplikowana,
- wymagane jest przechowywanie w niskich temperaturach,
- istnieje ryzyko działań poza docelowym miejscem działania.
Te ograniczenia sprawiają, że naukowcy intensywnie pracują nad alternatywami.
DoriVac – szczepionka przyszłości
Zespół badaczy z Harvardu oraz współpracujących instytucji opracował innowacyjną platformę szczepionkową o nazwie DoriVac. Wykorzystuje ona technologię tzw. origami DNA – struktur nanoskalowych, które mogą być precyzyjnie zaprogramowane.
DoriVac łączy w sobie dwie funkcje:
- szczepionki (antygen) – uczącej układ odpornościowy rozpoznawania patogenów,
- adiuwantu – wzmacniającego odpowiedź immunologiczną.
Dzięki tej technologii możliwe jest dokładne kontrolowanie rozmieszczenia cząsteczek na poziomie nanometrów, co przekłada się na skuteczniejsze pobudzanie układu odpornościowego.
Obiecujące wyniki badań
Badania wykazały, że szczepionki DoriVac wywołują silną odpowiedź immunologiczną przeciwko różnym wirusom (m.in. SARS-CoV-2, HIV, Ebola), aktywują zarówno odporność humoralną (przeciwciała), jak i komórkową (limfocyty T) oraz zwiększają liczbę komórek pamięci immunologicznej, co może zapewnić długotrwałą ochronę. Co istotne, skuteczność tej technologii potwierdzono nie tylko w modelach zwierzęcych, ale także w nowoczesnym modelu ludzkiego układu odpornościowego – tzw. „węźle chłonnym na chipie”.
Porównanie z technologią mRNA
W bezpośrednich testach porównawczych szczepionki DoriVac osiągały podobny poziom aktywacji układu odpornościowego jak preparaty mRNA. Jednocześnie oferują kilka istotnych przewag:
- większą stabilność,
- brak konieczności przechowywania w bardzo niskich temperaturach,
- prostszy i potencjalnie tańszy proces produkcji,
- lepszą kontrolę nad składem i działaniem szczepionki.
Potencjał kliniczny i przyszłość
Technologia DoriVac może znaleźć zastosowanie nie tylko w profilaktyce chorób zakaźnych, ale także w leczeniu nowotworów. Wstępne badania wskazują również na korzystny profil bezpieczeństwa.
Naukowcy podkreślają, że połączenie nanotechnologii DNA z zaawansowanymi modelami badań (takimi jak „organ-on-a-chip”) może znacząco przyspieszyć rozwój nowych szczepionek i zwiększyć ich skuteczność.
DoriVac reprezentuje nową generację szczepionek, które mogą rozwiązać wiele problemów obecnych technologii. Jeśli dalsze badania potwierdzą dotychczasowe wyniki, nanostrukturalne szczepionki DNA mogą stać się kluczowym narzędziem w walce z chorobami zakaźnymi w nadchodzących latach.
Źródło: Wyss Institute for Biologically Inspired Engineering, Harvard University
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak