Spis treści
Alergicy nie mają lekko
To, że sytuacja osób cierpiących na alergie znacznie się pogorszyła w ostatnich latach, potwierdzają również eksperci. «Globalne ocieplenie i zanieczyszczenie powietrza wydłużają sezon pyłkowy i zwiększają alergenność pyłków. Czynniki te odpowiadają nie tylko za większe nasilenie objawów, ale przyczyniają się także do wzrostu częstości występowania alergii», mówi doktor Markus Berger, prezes Austriackiej Służby Informacji o Pyłkach, lekarz Oddziału Otolaryngologii Kliniki Landstraße w Wiedniu oraz badacz w dziedzinie aerobiologii i alergologii.
Zapowiedź: to daleka północ dominuje w rankingu. Tórshavn na Wyspach Owczych jest, z wynikiem 0,1 ziaren/m³, kierunkiem wakacyjnym o najniższym stężeniu pyłków w całej Europie, a za nim plasują się Tromsø (Norwegia) oraz wschodnia Islandia na trzecim miejscu. Jednocześnie analiza pokazuje, że kierunki z niskim stężeniem pyłków wcale nie muszą być zimne ani odległe. Dzięki Malcie, Gozo, Maderze czy Cyprowi również słoneczne kierunki śródziemnomorskie i atlantyckie trafiają na czołowe pozycje. Na drugim biegunie: portugalskie Alentejo jest jedynym regionem Europy, który w średniej sezonowej osiąga zakres wysokiego stężenia pyłków. Zaskakująco licznie w niekorzystnej strefie reprezentowana jest Szwajcaria.
Pełny ranking obejmujący wszystkie 486 miejscowości i 245 regionów jest dostępny tutaj.
Najważniejsze wnioski
• Najlepszy kierunek wakacyjny w Europie: Tórshavn na Wyspach Owczych prowadzi w rankingu ze średnim stężeniem pyłków traw wynoszącym zaledwie 0,1 ziaren/m³, a za nim plasują się Tromsø w Norwegii (0,6) oraz wschodnia Islandia (0,7). Kto chce naprawdę uciec od pyłków, znajdzie na dalekiej północy warunki praktycznie wolne od pyłków.
• Punkt zapalny nr 1: Évora w portugalskim Alentejo zamyka ranking ze średnią sezonową 54,9 ziaren/m³. To jedyna miejscowość w całej Europie, której wartość średnia osiąga zakres wysokiego stężenia według klasyfikacji PID/EAACI.
• Półwysep Iberyjski i północne Włochy jako ogniska wysokiego stężenia: wśród dziesięciu miejscowości o najwyższym stężeniu pyłków znajdują się cztery miasta hiszpańskie i portugalskie oraz trzy z północnych Włoch, w tym Mantua, Padwa i Werona.
• Szwajcaria, alpejska niespodzianka: z siedmioma miejscowościami wśród 30 o najwyższym stężeniu, w tym Berno, Lucerna, Genewa i Lozanna, Szwajcaria jest krajem z największą liczbą pozycji w strefie wysokiego stężenia. Więcej niż jakikolwiek inny kraj w zestawieniu. Coś, co zaskakuje wielu podróżnych.
• Miasta niemieckie w solidnej strefie średniej: najniższe wartości wśród niemieckich kierunków osiągają Westerland na wyspie Sylt (3,5 ziaren/m³), Hamburg (8,5) i Berlin (8,6). Najwyższe niemieckie wartości notują Konstancja (19,4), Rothenburg ob der Tauber (18,5) i Ratyzbona (17,4), choć wszystkie trzy mieszczą się jeszcze w strefie średniej.
• Najlepszy region śródziemnomorski: Malta i Gozo zajmują czwarte miejsce w rankingu regionów (1,0 ziaren/m³) i są tym samym regionem śródziemnomorskim o najniższym stężeniu pyłków w całym zestawieniu. Dystans do kontynentalnych regionów południa o wysokim stężeniu jest znaczny.
• Wyspy i wybrzeża dominują na liście najlepszych: wśród 50 miejscowości o najniższym stężeniu znajduje się dziesięć greckich wysp i miejscowości nadmorskich, siedem norweskich, pięć islandzkich, cztery maltańskie oraz sześć tureckich kierunków. Osoby cierpiące na alergie mają zatem realne alternatywy, także nad Morzem Śródziemnym.
Dziesięć europejskich regionów wakacyjnych o najniższym stężeniu pyłków
Miejsce 1: Wyspy Owcze - 0,1 ziaren/m³ średniej sezonowej
Tórshavn to kierunek o najniższym stężeniu pyłków w całej Europie. Wyspy Owcze plasują się z wynikiem 0,1 ziaren/m³ tak daleko poniżej jakiejkolwiek istotnej wartości stężenia, że można po prostu mówić o kierunku wolnym od pyłków. Odpowiada za to klimat subarktyczny, stały atlantycki wiatr oraz roślinność, która niemal nie unosi pyłków traw w powietrze. Dla tych, którzy do tej pory unikali lata lub znosili je połowicznie, Wyspy Owcze są prawdziwym odkryciem. Klify opadające pionowo do morza. Zielone wzgórza w mżawce. Małe wioski rybackie, w których wiatr przemiata ulice. I – po raz pierwszy od lat – możliwość siedzenia na świeżym powietrzu bez kichania.
Miejsce 2: Północna Norwegia - 0,6 ziaren/m³ średniej sezonowej
Tromsø leży za kołem podbiegunowym i z wynikiem 0,6 ziaren/m³ należy do kierunków o najniższym stężeniu pyłków w całej Europie. Krótki okres wegetacyjny niemal nie pozwala trawom zakwitnąć. Atlantyckie wiatry i bliskość wybrzeża dopełniają reszty. Również Lofoty, Vesterålen i region Trøndelag osiągają znakomite wyniki. Fiordy, słońce o północy i światło, dla którego podróżują fotografowie z całego świata. Dla osób z alergią to nie poświęcenie, lecz po prostu najlepsze możliwe lato.
Miejsce 3: Wschodnia Islandia, Islandia - 0,7 ziaren/m³ średniej sezonowej
Höfn we wschodniej Islandii zajmuje z wynikiem 0,7 ziaren/m³ trzecie miejsce wśród miejscowości o najniższym stężeniu pyłków. Cała wschodnia Islandia należy do trzech najlepszych regionów w zestawieniu. Islandia jest wulkaniczna, w dużej mierze pozbawiona drzew i smagana atlantyckimi wiatrami. Oferuje podróżnym jeziora polodowcowe, plaże z czarnej lawy i gorące źródła pośrodku pustkowia. Reykjavik (1,1 ziaren/m³) i południowe wybrzeże (1,5 ziaren/m³) również osiągają bardzo dobre wyniki. Ci, którzy cierpią na katar sienny, a dotąd nie mieli Islandii na liście kierunków, powinni to zmienić.
Miejsce 4: Malta i Gozo - 1,0 ziaren/m³ średniej sezonowej
Malta i Gozo plasują się z wynikiem zaledwie 1,0 ziaren/m³ na czwartym miejscu wśród europejskich regionów o najniższym stężeniu pyłków i są tym samym najlepszym kierunkiem śródziemnomorskim w całym zestawieniu. Wyspiarskie położenie w samym sercu Morza Śródziemnego, stałe morskie bryzy oraz stosunkowo uboga w trawy roślinność utrzymują niskie stężenie. Zatoczki z wapiennych skał, turkusowa woda i miasta wyglądające jak filmowe dekoracje. Kto sądził, że wakacje z niskim stężeniem pyłków automatycznie oznaczają płaszcz przeciwdeszczowy zamiast kąpieli, znajdzie tu zaprzeczenie.
Miejsce 5: Famagusta, Cypr - 1,0 ziaren/m³ średniej sezonowej
Famagusta na Cyprze zaskakuje wyjątkowo niskimi wartościami pyłków i tym samym trafia do pięciu najlepszych regionów Europy. Suche nadmorskie położenie i stały wiatr od morza sprawiają, że pyłki traw niemal nie utrzymują się długo w powietrzu. Niekończące się piaszczyste plaże, krystalicznie czysta woda i letnie noce, które pozostają ciepłe do późnych godzin. Dla osób z alergią Cypr okazuje się więc znacznie znośniejszy, niż wielu mogłoby się spodziewać.
Miejsce 6: Pafos, Cypr - 1,1 ziaren/m³ średniej sezonowej
Również Pafos znajduje się z wynikiem 1,1 ziaren/m³ wśród europejskich kierunków o najniższym stężeniu pyłków. Region południowo-zachodniego wybrzeża Cypru korzysta ze swojego położenia bezpośrednio nad morzem i suchego klimatu. Antyczne wykopaliska tuż przy wybrzeżu, małe tawerny w porcie i zachody słońca nad Morzem Śródziemnym. Kto szuka słońca, ale chce uniknąć pyłków, znajdzie w Pafos rzadko spotykane połączenie.
Miejsce 6: Reykjavik, Islandia - 1,1 ziaren/m³ średniej sezonowej
Na równorzędnym szóstym miejscu plasuje się Reykjavik z wynikiem 1,1 ziaren/m³ – stolica Islandii i jedna z europejskich metropolii o najniższym stężeniu pyłków. Reykjavik łączy kulturę miejską z naturalnymi atutami wyspy: skąpą roślinnością, silnym wiatrem i chłodnym atlantyckim klimatem. Kolorowe domy, kąpieliska termalne i poczucie, że za każdym zakrętem zaczyna się inny krajobraz. Dla osób cierpiących na katar sienny nawet miejski wypad może okazać się tu zaskakująco znośny.
Miejsce 8: Madera, Portugalia - 1,4 ziaren/m³ średniej sezonowej
Madera trafia z wynikiem zaledwie 1,4 ziaren/m³ do dziesięciu europejskich regionów o najniższym stężeniu pyłków. Choć ta atlantycka wyspa słynie z zieleni i bujnej roślinności, jej położenie nad morzem i stała cyrkulacja powietrza dają stosunkowo niskie wartości stężenia. Klify, lasy wawrzynowe (laurisilva) i szlaki wzdłuż lewad. Madera dowodzi, że również subtropikalne kierunki mogą sprawdzić się dla osób z alergią.
Miejsce 9: Dodekanez, Grecja - 1,5 ziaren/m³ średniej sezonowej
Rodos, Kos, Karpathos: archipelag Dodekanezu skupia jedne z najbardziej znanych wysp wakacyjnych Grecji i plasuje się z wynikiem 1,5 ziaren/m³ wśród dziesięciu europejskich regionów o najniższym stężeniu pyłków. Silny wpływ morza i suche miesiące letnie znacznie obniżają stężenie pyłków. Białe domy nad intensywnie błękitną wodą, małe porty i noce pod drzewami oliwnymi. Kto dotąd kojarzył Grecję z katarem siennym, powinien ponownie rozważyć jej regiony wyspiarskie.
Miejsce 10: Południowa Islandia - 1,5 ziaren/m³ średniej sezonowej
Również południowa Islandia znajduje się z wynikiem 1,5 ziaren/m³ wśród europejskich regionów o najniższym stężeniu pyłków. Wśród czarnych plaż, wodospadów i lodowców panują warunki, w których pyłki traw niemal nie mają znaczenia. Region często wygląda jak inny świat: ogromne pola lawy, huczące rzeki i drogi, które zdają się prowadzić donikąd. Dla osób z alergią może to stać się właśnie najprzyjemniejszym latem od lat.
Trzy europejskie regiony wakacyjne o najwyższym stężeniu pyłków
Miejsce 245: Alentejo, Portugalia - 54,9 ziaren/m³ średniej sezonowej
Évora to miejscowość o najwyższym stężeniu pyłków w całej Europie i jedyna, której średnia sezonowa osiąga zakres wysokiego stężenia według klasyfikacji PID/EAACI. Alentejo to rozległa, gorąca równina z dużymi obszarami zbóż i łąk, słabym wiatrem i długimi okresami suszy. Trudno o lepsze warunki dla intensywnego pylenia. W maju średnia dobowa przekracza 117 ziaren/m³. Kto mimo to chce poznać Alentejo, lepiej zrobi, wybierając się w sierpniu. Wówczas stężenie spada do 3,5 ziaren/m³, a region pokazuje się od swojej najspokojniejszej, złocistej strony. W maju Alentejo nie jest opcją dla osób cierpiących na katar sienny. Pod koniec lata – owszem.
Miejsce 244: Estremadura, Hiszpania - 34,8 ziaren/m³ średniej sezonowej
Mérida (41,2 ziaren/m³) i Cáceres (28,4 ziaren/m³) znajdują się obie wśród dziesięciu miejscowości o najwyższym stężeniu pyłków w całej Europie. Estremadura kieruje się tą samą logiką krajobrazową co Alentejo: rozległe równiny, intensywne rolnictwo i gorący klimat kontynentalny. Pylenie osiąga swoje roczne maksimum już 17 maja. Kto chce odwiedzić ten region, lepiej zrobi, wybierając się w lipcu lub sierpniu, gdy stężenie spada poniżej 15 ziaren/m³. Do odkrycia pozostają brązowo-złociste dehesy, sępy nad urwiskami, na wpół puste miasta w południowym upale i – już – żadnych pyłków traw.
Miejsce 243: Dolina Loary, Francja - 30,5 ziaren/m³ średniej sezonowej
Dolina Loary należy do najpopularniejszych kierunków we Francji. Dla osób z alergią może być jednak wymagająca latem: Amboise plasuje się z wynikiem 30,5 ziaren/m³ na 481. miejscu spośród 486 miejscowości w rankingu ogólnym. Rozległe łąki wzdłuż Loary powodują intensywną produkcję pyłków. W odróżnieniu od południa Europy stężenie osiąga tu maksimum w czerwcu, ze średnią dobową 70,4 ziaren/m³. W lipcu i sierpniu wartości spadają odpowiednio do 21 i 5 ziaren/m³. Kto chce cieszyć się Doliną Loary mimo kataru siennego, musi tylko poczekać do lipca.
Coraz częstsze alergie
Alergie na pyłki nie są już tematem marginalnym. Według EAACI około 40% mieszkańców Europy cierpi na jakąś formę alergii na pyłki, a liczby te rosną od lat. Obok czynników genetycznych centralną rolę odgrywa zmiana klimatu: wyższe temperatury wydłużają sezon pyłkowy, większe stężenia CO₂ zwiększają produkcję pyłków, a nowe gatunki roślin alergennych rozprzestrzeniają się na regiony, w których wcześniej nie występowały. Kto dotąd nie miał alergii, może ją rozwinąć. Kto ją miał, dziś często odczuwa ją wcześniej w ciągu roku i przez dłuższy czas. Doktor Markus Berger dodaje: «W Europie Środkowej sezon pyłkowy się wydłuża. Na terenach miejskich trzciny i sadzone trawy ozdobne mogą przedłużać okres dolegliwości u pacjentów z alergią na pyłki traw aż do późnej jesieni». Dla podróżnych oznacza to, że pytanie, dokąd wybrać się latem, staje się dla coraz większej liczby osób kwestią zdrowia. Dzięki temu rankingowi SpaDreams po raz pierwszy oferuje bazę danych dla takiej decyzji. «Sezon pylenia traw zbiega się z porą roku, w której wiele osób chce spędzać czas wolny przede wszystkim na świeżym powietrzu. A ponieważ osoby z alergią wykazują bardzo indywidualne wzorce reakcji, dobrze przemyślane planowanie podróży jest ważniejsze, niż wielu sądzi», ostrzega doktor Markus Berger.
Pełna ocena wszystkich miejscowości i regionów oraz wywiad z ekspertem ds. alergii, doktorem Markusem Bergerem, są dostępne tutaj.
Metodologia
Na potrzeby rankingu pyłków 2026 SpaDreams przebadał 486 miejscowości turystycznych w Europie należących do 245 regionów turystycznych. Siedmiu miejscowości nie udało się uwzględnić z powodu braku dostępnych danych, w tym Wysp Kanaryjskich, Azorów, a także Kazania i Jekaterynburga. Wykluczono miasta Rosji, Białorusi i Ukrainy. Podstawą analizy są dane Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS), europejskiej służby jakości powietrza. Oceniono stężenie pyłków traw w szczycie sezonu, od 1 maja do 31 sierpnia 2025 roku. Wartości wyrażono w ziarnach pyłku na metr sześcienny powietrza (ziaren/m³) i opierają się na prognozach modelowych zestawu jedenastu europejskich modeli jakości powietrza, który łączy dane meteorologiczne, rozmieszczenie roślin i atmosferyczne rozprzestrzenianie się pyłków. Dla każdej miejscowości przyjęto najbliższy punkt siatki (rozdzielczość przestrzenna około 10 kilometrów). Z tego powodu lokalne różnice wewnątrz poszczególnych miast nie mogą być w pełni odzwierciedlone.
Na potrzeby rankingu obliczono średnią wartość pyłków w całym okresie: im niższa wartość, tym lepsza pozycja. Dla regionów zagregowano wartości średnie wszystkich odpowiednich miejscowości. Dla orientacji wartości poniżej 10 uznaje się za niskie stężenie, od 10 do 50 za średnie, od 50 do 100 za wysokie, a powyżej 100 za bardzo wysokie. Data danych: 27 kwietnia 2026 roku.
Źródło danych: opracowano na podstawie informacji Copernicus Atmosphere Monitoring Service 2025, przetworzonych przez SpaDreams. Licencja: CC BY 4.0. Ani Komisja Europejska, ani ECMWF nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za wykorzystanie danych.
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak