Z badań obejmujących ponad 130 międzynarodowych projektów naukowych wynika, że dotyk pomaga łagodzić ból, redukować objawy depresji i zmniejszać poziom lęku zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Co ważne, pozytywne działanie dotyku nie ogranicza się jedynie do osób chorych. Naukowcy podkreślają, że poprawę samopoczucia obserwuje się również u ludzi zdrowych. Oznacza to, że proste gesty bliskości mogą być jednym z najłatwiejszych i najbardziej dostępnych sposobów wspierania zdrowia psychicznego. Interesujące jest także to, że według badaczy największe korzyści przynoszą krótsze, ale częstsze kontakty fizyczne. Nie musi to być długi i kosztowny masaż - nawet krótki uścisk czy przytulenie mogą mieć realny wpływ na organizm.
O mocy przytulania od pierwszych chwil życia
Znaczenie dotyku szczególnie wyraźnie widać w przypadku noworodków, a zwłaszcza wcześniaków. W ostatnich latach eksperci coraz częściej zwracają uwagę na ogromną rolę kontaktu „skóra do skóry” między dzieckiem a opiekunem tuż po narodzinach. Zgodnie z nowymi wytycznymi opracowanymi przez Światową Organizację Zdrowia, wcześniaki powinny mieć bezpośredni kontakt z matką lub innym opiekunem natychmiast po urodzeniu -jeszcze zanim zostaną umieszczone w inkubatorze.
Zalecenia dotyczą dzieci urodzonych przed 37 tygodniem ciąży lub z masą ciała poniżej 2,5 kilograma. W wielu szpitalach wciąż stosuje się jednak inne podejście: wcześniaki trafiają najpierw do inkubatorów, gdzie stabilizuje się ich temperaturę ciała i wspiera oddychanie. Według najnowszych analiz WHO takie postępowanie nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. Specjaliści podkreślają, że pierwszy uścisk rodzica ma nie tylko ogromne znaczenie emocjonalne, lecz także może bezpośrednio wpłynąć na zdrowie i szanse przeżycia dziecka.
Bezpośredni kontakt skóra do skóry pomaga regulować temperaturę ciała noworodka, stabilizuje jego oddech i rytm serca, a także wspiera rozwój więzi między dzieckiem a rodzicem. Co więcej, badania pokazują, że taka forma opieki może być korzystna nawet dla dzieci, które mają problemy z oddychaniem. Z tego powodu zaleca się, aby oddziały intensywnej terapii noworodków były przystosowane do obecności rodziców przez całą dobę i umożliwiały jak najczęstszy kontakt fizyczny z dzieckiem.
Nowe wytyczne WHO powstały na podstawie analizy ponad 200 badań dotyczących opieki nad wcześniakami i dziećmi o niskiej masie urodzeniowej. Dane pokazują, że skala problemu jest ogromna - każdego roku na świecie około 15 milionów dzieci rodzi się przedwcześnie, co stanowi ponad 10 procent wszystkich urodzeń. Ponadto ponad 20 milionów noworodków przychodzi na świat z niedowagą. W takich przypadkach szczególnie ważna okazuje się tzw. metoda kangurowania. Polega ona na układaniu dziecka na nagiej klatce piersiowej matki lub ojca przez możliwie jak najdłuższy czas w ciągu dnia. Metoda ta, w połączeniu z karmieniem piersią, może znacząco poprawić stan zdrowia noworodka. Według danych WHO stosowanie tego podejścia może zmniejszyć ryzyko śmierci wcześniaków i dzieci o niskiej masie urodzeniowej nawet o 40 procent.
Dotyk a zdrowie psychiczne dorosłych
Choć znaczenie dotyku w pierwszych dniach życia jest ogromne, badania pokazują, że jego rola nie maleje wraz z wiekiem. Analizy naukowe wskazują, że dotyk wywiera szczególnie silny wpływ na stan psychiczny dorosłych. W wielu badaniach zauważono, że regularny kontakt fizyczny - na przykład przytulanie, masaż czy nawet krótki uścisk dłoni - prowadzi do zmniejszenia poziomu stresu, lęku oraz objawów depresji. Dotyk wpływa również na funkcjonowanie organizmu w bardziej fizjologicznym wymiarze. Badacze zauważyli pozytywny wpływ na czynniki sercowo-naczyniowe, takie jak ciśnienie krwi czy tętno. Choć w tym przypadku efekt był mniej wyraźny niż w obszarze zdrowia psychicznego, wyniki wskazują, że bliskość fizyczna może wspierać ogólną równowagę organizmu.
Wyniki analiz naukowych sugerują, że w przyszłości dotyk może być częściej wykorzystywany jako element terapii wspierającej zarówno w medycynie, jak i w opiece nad dziećmi czy osobami starszymi. Jednocześnie przypominają, że naturalne potrzeby człowieka - takie jak bliskość i kontakt fizyczny - odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia.
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak