W dniu 12 lutego 2026 r. Prezydent podpisał ustawę o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, ale na realne zmiany przyjdzie nam jeszcze poczekać. Celem nowelizacji jest kompleksowe uregulowanie zawodu psychologa oraz utworzenie profesjonalnego samorządu, który przez lata był postulowany przez środowisko naukowe i zawodowe. Jak się okazuje dotychczasowe regulacje były sprzeczne i niezgodne z prawem UE.
Zawód psychologa i samorząd zawodowy psychologów po nowemu. Prezydent podpisał ustawę
Shutterstock
Spis treści
- Sejm uchwalił ustawę o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów a Prezydent podpisał ustawę
- Kluczowe założenia ustawy
- PRZEPISY BYŁ NIEZGODNE Z PRZEPISAMI UE! Jest więc nowość: zawód psychologa i samorząd zawodowy psychologów po gruntownych zmianach. Prezydent podpisał ustawę
- Kiedy ustawa wchodzi w życie?
Sejm uchwalił ustawę o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów a Prezydent podpisał ustawę
Nowa ustawa ma zastąpi przepisy z 2001 roku, które ze względu na liczne wady prawne i legislacyjne nie funkcjonowały w praktyce. Jej przyjęcie stanowi odpowiedź na oczekiwania środowiska psychologów oraz wpisuje się w zasadę ochrony zdrowia psychicznego, uznawaną za fundament prawidłowego rozwoju społeczeństwa – zarówno na szczeblu krajowym, jak i międzynarodowym.
Kluczowe założenia ustawy
Ustawa reguluje zasady uzyskiwania prawa do wykonywania zawodu psychologa, warunki samego wykonywania tej profesji, organizację i działanie samorządu zawodowego oraz zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej. Wśród najważniejszych rozwiązań należy wymienić:
- Definicję świadczeń psychologicznych, wypracowaną przez środowisko psychologów, która precyzyjnie określa zakres ich działalności.
- Procedury licencyjne, w tym zasady prowadzenia listy psychologów oraz procedury uznawania kwalifikacji zawodowych dla obywateli Unii Europejskiej oraz cudzoziemców.
- Powołanie dwustopniowego samorządu zawodowego, który będzie odpowiedzialny m.in. za ustalenie zasad etyki zawodowej, zapewniając tym samym najwyższe standardy świadczonych usług.
- Wprowadzenie instytucji opieki, mającej wspierać młodych psychologów w procesie wdrażania się do zawodu.
- Ustanowienie systemu odpowiedzialności zawodowej, zwiększającego bezpieczeństwo klientów korzystających z pomocy psychologicznej.
- Nadzór ministerialny nad nowo powołanym samorządem, sprawowany przez ministra właściwego do spraw pracy.
Ustawa zawiera również rozbudowane przepisy przejściowe, których celem jest umożliwienie prawidłowego ukształtowania się organów samorządu zawodowego.
PRZEPISY BYŁ NIEZGODNE Z PRZEPISAMI UE! Jest więc nowość: zawód psychologa i samorząd zawodowy psychologów po gruntownych zmianach. Prezydent podpisał ustawę
Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów nie funkcjonowała w praktyce, z uwagi na liczne wady prawne i legislacyjne uniemożliwiające jej stosowanie. Z uzasadnienia do projektu nowej ustawy czytamy o szeregu tych niezgodności:
- "Wadliwość ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. przejawia się między innymi w niezgodności z prawem Unii Europejskiej. Mimo obowiązku nałożonego przez dyrektywę 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. Urz. UE L 255 z 30.09.2005, str. 22, z późn. zm.) zmienioną przez dyrektywę nr 2013/55/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz. Urz. UE L 354 z 28.12.2013, str. 132), zwaną dalej „dyrektywą w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych”, przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. nie przewidują procedury uznawania kwalifikacji zawodowych uzyskanych w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Tymczasem, w świetle dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, w przypadku znacznych rozbieżności w programach kształcenia i szkolenia zawodowego, bądź w czasie trwania kształcenia obywatela innego państwa członkowskiego zamierzającego wykonywać zawód psychologa w Polsce, właściwy organ powinien uzależnić decyzję o uznaniu kwalifikacji od odbycia stażu adaptacyjnego albo przystąpienia do testu umiejętności. Niestety aktualny stan prawny nie gwarantuje obywatelom innych państw członkowskich skutecznego domagania się uznania prawa wykonywania zawodu psychologa na terenie Polski. Obecnie ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. zakłada wyłącznie możliwość uznania dyplomu magistra psychologii na podstawie umowy międzynarodowej lub po przeprowadzeniu jego nostryfikacji.
- Ponadto ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. jest sprzeczna z dyrektywą w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych w zakresie wykonywania zawodu. Zgodnie z brzmieniem art. 18 ust. 2 ww. ustawy, prywatna praktyka psychologiczna może być wykonywana jako indywidualna działalność gospodarcza albo w formie spółki partnerskiej, po uzyskaniu zezwolenia właściwego marszałka województwa. Ograniczenie przez ustawę z dnia 8 czerwca 2001 r. form prowadzenia prywatnej praktyki psychologicznej jedynie do indywidualnej działalności gospodarczej oraz spółki partnerskiej może budzić wątpliwości. Stosownie do przepisów tej dyrektywy, wymóg przyjęcia przez usługodawcę określonej formy prawnej musi być uzasadniony nadrzędnym interesem publicznym, musi być odpowiedni dla zapewnienia osiągnięcia wyznaczonego celu i nie może wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu. Biorąc powyższe pod uwagę, ograniczenie form prowadzenia prywatnej praktyki psychologicznej, może być uznane za nieproporcjonalne w stosunku do zamierzonego celu.
- W sprzeczności z dyrektywą w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych – ze względu na ich nieostry i uznaniowy charakter – pozostają także przyjęte w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. kryteria wydawania zezwoleń. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. marszałek województwa wydaje zezwolenia na prowadzenie prywatnej praktyki psychologicznej po uwzględnieniu warunków określonych przez Komisję Ekspertów, zapewniających właściwy poziom świadczenia usług psychologicznych w ramach prywatnych praktyk psychologicznych. Z kolei w myśl art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r., minister właściwy do spraw edukacji wydaje zezwolenia na prowadzenie kształcenia podyplomowego, uwzględniając standardy określone przez Krajową Radę Psychologów w porozumieniu z Komisją Ekspertów (art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r.).
- Niezależnie od powyższego ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. zawiera przepisy wadliwe zarówno pod względem merytorycznym, jak i legislacyjnym. Błędnie skonstruowana została definicja usług psychologicznych. Definicja legalna powinna określać zamknięty katalog czynności, które składają się na usługi psychologiczne. Tymczasem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. zawiera otwarty katalog usług psychologicznych (na co wskazuje użycie sformułowania: „w szczególności”). W konsekwencji nie można jednoznacznie ocenić, jakie działania mieszczą się w zakresie usług psychologicznych. Jest to niezgodne nie tylko z interesem klientów, ale także z zasadami techniki legislacyjnej. Ustawa powinna wyczerpująco regulować daną dziedzinę spraw, nie pozostawiając poza zakresem swego unormowania istotnych fragmentów tej dziedziny. Przepisy ustawy redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy (§ 2 i § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej – Dz. U. z 2016 r. poz. 283).".
Kiedy ustawa wchodzi w życie?
Zgodnie z przyjętymi przepisami, ustawa wejdzie w życie co do zasady po upływie 2 lat i 3 miesięcy od dnia jej ogłoszenia (z wyjątkami określonymi w treści aktu prawnego).
Dalszy ciąg materiału pod wideo
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów (nr druku sejmowego 1344) – podpisana 12 lutego 2026 r.
©℗
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
Kup licencję.
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak