Spis treści
Opracowany przez Ministerstwo Zdrowia Nowy Standard Opieki Okołoporodowej został opublikowany w listopadzie 2025 roku, jednak dopiero od 7 maja 2026 r. zaczyna obowiązywać we wszystkich polskich szpitalach, zastępuje tym samym wytyczne obowiązujące od 2023 roku. Co konkretnie się zmienia? W nowych standardach zapisano to, co wcześniej pozostawało dorozumiane.
Nowy Standard Opieki Okołoporodowej 2026 - najważniejsze zmiany
Nowe standardy kładą duży nacisk na podmiotowość rodzącej. Zapisano jej prawo do bycia informowaną o każdym etapie i procedurze, a także obowiązek, by personel zajmujący się rodzącą pamiętał choćby o przedstawieniu się. Wydaje się, że to podstawy, jednak wiele kobiet zwracało uwagę na to, że było to pomijane.
Kobietę rodzącą traktuje się z szacunkiem oraz umożliwia się jej udział w podejmowaniu decyzji związanych z porodem. Osoby sprawujące opiekę potrafią nawiązać dobry kontakt z kobietą rodzącą i mają świadomość, jak ważne są postawa, słowa kierowane do kobiety rodzącej oraz ton głosu podczas rozmowy. Należy zapytać kobietę rodzącą o jej potrzeby i oczekiwania, a uzyskane informacje wykorzystać do wspierania jej podczas porodu
- czytamy w rozporządzeniu.
Główne zmiany dotyczą również kwestii łagodzenia bólu w czasie porodu a także edukacji przedporodowej i kontaktu z położną, do którego ciężarna ma prawo praktycznie od początku ciąży.
W nowych standardach zapisano również to, że kobieta ma prawo do podejmowania decyzji i bycia traktowaną z szacunkiem. Zapisano również prawo do 2 godzin nieprzerwanego kontaktu z matką nie tylko po porodzie naturalnym, lecz także po cięciu cesarskim. To oznacza, że kobieta powinna móc być z dzieckiem na sali porodowej.
Gdy jej stan nie pozwala na tulenie „skóra do skóry”, personel musi umożliwić kangurowanie np. ojcu dziecka.
Istotnym novum jest zapis, który jasno określa sposób postępowania po poronieniu lub śmierci dziecka po porodzie przedwczesnym. Kobieta ma prawo przebywać na oddziale szpitalnym w sali jednoosobowej, nie powinna mieć przy tym kontaktu z kobietami w ciąży fizjologicznej i tymi, które urodziły zdrowe dzieci. Szpital musi matce dziecka stworzyć również warunki do tego, by mogła pożegnać się z dzieckiem. Po stracie kobieta powinna zostać objęta szczególną opieką w czasie połogu, położna ma pomóc nie tylko w wyciszeniu laktacji i sprawdzić, czy połóg przebiega prawidłowo, lecz także przeprowadzić badanie, którego celem jest ocena ryzyka wystąpienia depresji.
Kobieta w ciąży fizjologicznej powinna być konsultowana nie rzadziej niż co cztery tygodnie. W trakcie porodu (także w jego aktywnej fazie) ma prawo do spożywania klarownych płynów, rodząca powinna zostać również poinformowana o sposobach łagodzenia bólu porodowego dostępnych w danym podmiocie, jednak w nowych standardach zabrakło gwarancji, że otrzyma ona znieczulenie zewnątrzoponowe.
Po porodzie mama dziecka ma prawo domagać się przeprowadzenia oceny wędzidełka u noworodka pod kątem możliwości prawidłowego ssania piersi. W sytuacji, gdy matka i dziecko muszą zostać rozdzieleni, personel jest zobowiązany do pomocy matce w pobraniu siary i przekazaniu jej noworodkowi. Proces ten ma być przeprowadzany z delikatnością i poszanowaniem kobiety.
Nacisk na fizjologię, ograniczenie medykalizacji porodu
Ciężarna ma prawo do stworzenia wspólnie z położną planu porodu, który powinien być respektowany zawsze wtedy, gdy tylko jest to możliwe i nie stoi w sprzeczności z kwestiami bezpieczeństwa. Zapisano także, że konkretne procedury powinny być stosowane jak najrzadziej. Mowa o:
- amniotomii (sztucznym przebiciu pęcherza płodowego),
- indukcji porodu,
- stymulacji czynności skurczowej,
- ciągłym monitorowaniu KTG w porodzie fizjologicznym,
- farmakoterapii,
- nacięciu krocza,
- cięciu cesarskim,
- podaniu noworodkowi preparatów do początkowego żywienia niemowląt.
Ponadto w standardach zapisano również „zabezpieczenie możliwości ukończenia ciąży lub porodu w trybie nagłym, jeżeli sytuacja będzie tego wymagał”.
Od 2026 roku nowe badania w ciąży
W Nowym Standardzie Opieki Okołoporodowej wpisano również dodatkowe badania, które wcześniej nie były zlecane ciężarnej. Chodzi o:
- określenie poziomu ferrytyny do 10. tygodnia ciąży,
- skierowanie na USG piersi ciężarnej do 12. tygodnia ciąży (w przypadku obciążonego wywiadu rodzinnego lub zmian w piersiach).
Nowy Standard Opieki Okołoporodowej obowiązuje wszystkie podmioty świadczące w Polsce opiekę nad kobietami w ciąży, w czasie porodu i połogu.
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak