Spis treści
Ultraprzetworzona żywność pod lupą
Obawy dotyczące wpływu żywności ultraprzetworzonej na zdrowie rosną, ponieważ badania coraz częściej wiążą ją z chorobami serca, cukrzycą, a nawet przedwczesną śmiercią. Naukowcy wciąż jednak debatują nad tym, co jest przyczyną tych zagrożeń: wartość odżywcza tych produktów – które często zawierają dużo tłuszczów nasyconych, sodu i dodanych cukrów – czy też przemysłowe przetwarzanie i dodatkami używane do ich produkcji.
Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Tufts University (USA) sugeruje, że samo przetwarzanie może odgrywać niezależną rolę i częściowo wyjaśniać związek z cukrzycą, chorobami serca oraz przedwczesną śmiercią. Osoby spożywające więcej żywności ultraprzetworzonej miały gorsze wyniki zdrowotne, nawet po uwzględnieniu ogólnej jakości odżywczej żywności.
Analiza danych z dziesięciu państw
W ramach badania obserwacyjnego naukowcy przeanalizowali dane z 10 kolejnych cykli Narodowego Badania Zdrowia i Odżywiania (NHANES) z lat 1999–2018, powiązane z Narodowym Indeksem Zgonów do 2018 roku. Uczestnicy badania wypełnili jeden lub dwa 24-godzinne wywiady dietetyczne.
Korzystając ze standardowego systemu klasyfikacji, zespół pogrupował żywność w oparciu o sposób jej wytworzenia – od minimalnie przetworzonych składników, takich jak owoce i warzywa, po produkty ultraprzetworzone, wytwarzane z przemysłowych składników i dodatków, które zazwyczaj nie są używane w kuchni. Naukowcy ocenili również jakość odżywczą żywności za pomocą systemu, który ocenia żywność na podstawie jej ogólnej zdrowotności. Każdy uczestnik otrzymał ogólną ocenę jakości diety na podstawie deklarowanych przez niego produktów spożywczych. Następnie zespół zbadał, jak spożycie żywności ultraprzetworzonej było powiązane ze wskaźnikami zdrowia – takimi jak masa ciała, poziom cukru we krwi i poziom cholesterolu – a także z długoterminowym ryzykiem zgonu.
Złe wyniki osób spożywających więcej żywności ultraprzetworzonej
Na każde 10 proc. wzrostu odsetka kalorii pochodzących z żywności ultraprzetworzonej naukowcy zaobserwowali pogorszenie markerów zdrowotnych. Osoby spożywające więcej tych produktów miały tendencję do wyższej masy ciała, gorszej kontroli poziomu cukru we krwi, wyższego ciśnienia krwi i mniej korzystnego poziomu cholesterolu. Były również bardziej narażone na takie schorzenia jak cukrzyca, zespół metaboliczny i nowotwory, a także miały nieco wyższe ryzyko zgonu w okresie objętym badaniem.
Te zależności utrzymywały się nawet po uwzględnieniu przez naukowców jakości składników odżywczych zgłaszanych produktów oraz ilości tłuszczów nasyconych, dodanego cukru lub sodu obecnych w żywności ultraprzetworzonej. Wzorce były w dużej mierze takie same w różnych podgrupach osób.
Stopień przetworzenia jedzenia ma większe znaczenie niż skład
- Wyniki sugerują, że czynniki związane z żywnością ultraprzetworzoną, wykraczające poza składniki odżywcze – takie jak zmiany w strukturze komórkowej żywności, utrata korzystnych związków chemicznych, dodatki i substancje chemiczne z opakowań – mogą stwarzać zagrożenia dla zdrowia, których nie uwzględniają tradycyjne wskaźniki ani polityki żywieniowe – powiedział kierujący badaniem prof. Dariush Mozaffarian, kardiolog i dyrektor Instytutu Żywności i Medycyny Tufts University.
- Rozwiązywanie strukturalnych i politycznych barier w dostępie do świeżej i minimalnie przetworzonej żywności pozostaje kluczowe dla promowania zmian w diecie, które poprawią zdrowie i długość życia wszystkich Amerykanów - wskazał Mozaffarian.
Dodał, że ustalenia jego zespołu mogą pomóc m.in. w opracowaniu ogólnokrajowej definicji żywności ultraprzetworzonej oraz staraniach wielu stanów o zaproponowanie i uchwalenie przepisów dotyczących żywności ultraprzetworzonej, w tym etykiet ostrzegawczych, zakazów stosowania niektórych dodatków i ograniczeń w posiłkach szkolnych.
- Żywność ultraprzetworzona stanowi znaczną część diety Amerykanów, odpowiadając za ponad 50 proc. spożycia kalorii przez osoby dorosłe i około 60 proc. spożycia kalorii przez dzieci – podkreśliła Juna Hatta-Langedyk, główna autorka i studentka biologii na Tufts University. - Zrozumienie wpływu tej żywności na zdrowie jest kluczowym priorytetem zdrowia publicznego, biorąc pod uwagę dużą część populacji dotkniętej tym problemem.
Paweł Wernicki
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak