
Spis treści
Przyszłość nowoczesnej armii to nie tylko sprzęt
– O przyszłości nowoczesnej armii decydować będą nie tylko myśliwce, czołgi i systemy rakietowe, ale również wiedza o biologicznych możliwościach człowieka – powiedziała PAP prof. Ewelina Maculewicz, biolog molekularny i genetyk z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej (WIML). Badaczka wyjaśniła, jak badania genetyczne mogą wspierać zdrowie, sprawność i bezpieczeństwo żołnierzy.
Jak podkreśliła ekspertka, nawet najbardziej zaawansowana technologia wojskowa pozostaje jedynie narzędziem, jeśli nie stoi za nią odpowiednio przygotowany człowiek. – Nowoczesna armia zaczyna się od żołnierza, a on nie jest robotem z fabryki, tylko żywym organizmem, który ma swoje biologiczne granice – powiedziała prof. Maculewicz.
Genetyka w służbie wojsku
W wywiadzie wyjaśniła, że genetyka nie pozwala dziś jednoznacznie wskazać idealnego kandydata do służby. Badania DNA są natomiast jednym z narzędzi służących profilaktyce zdrowotnej i lepszemu poznaniu indywidualnych predyspozycji organizmu. Jak zaznaczyła, wyniki analiz nie służą eliminowaniu ludzi ze służby, lecz mają pomagać w zarządzaniu zdrowiem i potencjałem żołnierzy.
Prof. Maculewicz opowiedziała również o badaniach nutrigenetycznych, które cieszą się dużym zainteresowaniem wojskowych. Analizy pozwalają oceniać m.in. genetyczne predyspozycje do nadwagi, zaburzeń metabolicznych czy insulinooporności. Wyniki mogą być podstawą do opracowania spersonalizowanych zaleceń dotyczących żywienia, regeneracji i monitorowania stanu zdrowia.
Przykłady praktycznych zastosowań badań genetycznych
Ekspertka przywołała także przykłady praktycznych zastosowań badań genetycznych, związanych m.in. z metabolizmem witaminy D oraz ryzykiem urazów przeciążeniowych wynikających z budowy tkanki łącznej. Wiedza o takich predyspozycjach może pomóc ograniczać liczbę kontuzji i wydłużać okres pełnej sprawności żołnierzy.
W rozmowie poruszony został również temat wpływu ekstremalnych warunków służby na materiał genetyczny. WIML prowadzi badania pozwalające monitorować uszkodzenia chromosomów i oceniać skuteczność mechanizmów naprawy DNA u osób narażonych na silny stres środowiskowy.
– Przyszłość nowoczesnej armii nie będzie polegała wyłącznie na inwestowaniu w coraz lepszy sprzęt. Będzie polegała również na tym, by jak najdłużej utrzymać człowieka na szczycie jego możliwości – wskazała prof. Maculewicz.
Mira Suchodolska



