
Spis treści
Nieoczekiwane właściwości kreatyny
Ich publikacja w czasopiśmie „iScience” sugeruje, że kreatyna zwiększa aktywność komórek dendrytycznych, czyli wyspecjalizowanych elementów układu odpornościowego, które rozpoznają zagrożenie i uruchamiają odpowiedź limfocytów T zdolnych do niszczenia komórek nowotworowych.
Autorzy zaznaczyli jednak, że prace są na wczesnym etapie, a wyniki pochodzą z eksperymentów na myszach i hodowlach komórkowych. Nie można więc jeszcze jednoznacznie stwierdzić, że suplementacja kreatyną okaże się skutecznym środkiem wspomagającym leczenie pacjentów onkologicznych.
Choć kreatyna zdobyła popularność ze względu na wpływ na siłę i wydolność mięśni, w ostatnich latach coraz więcej mówi się o jej korzystnym działaniu także na inne procesy zachodzące w organizmie, m.in. te związane z układem immunologicznym. Dlatego naukowcy z UCLA postanowili sprawdzić, czy może ona wzmacniać komórki dendrytyczne, które odgrywają kluczową rolę w aktywowaniu reakcji obronnej przeciw nowotworom. To one rozpoznają antygeny nowotworowe, prezentują je limfocytom T i pomagają uruchomić cytotoksyczną odpowiedź przeciw komórkom guza.
Obiecujące wynik badań
Najpierw przeanalizowali aktywność genów metabolicznych w komórkach dendrytycznych obecnych w guzach myszy. Zauważyli, że szczególnie aktywny był w nich gen odpowiedzialny za produkcję transportera kreatyny, czyli białka umożliwiającego wprowadzanie jej do komórek.
Następnie stworzyli komórki dendrytyczne pozbawione tego transportera. Miały one mniejszą przeżywalność, były mniej aktywne i słabiej przygotowywały limfocyty T do rozpoznawania oraz atakowania nowotworu.
W kolejnym etapie naukowcy sprawdzili, czy podawanie myszom kreatyny wpłynie na przebieg choroby nowotworowej.
Okazało się, że u zwierząt z czerniakiem codzienne podawanie tej substancji wyraźnie spowalniało wzrost guzów. Jednocześnie w zmianach nowotworowych pojawiało się więcej komórek dendrytycznych, a ich aktywność była wyższa. Miały one także wyższy poziom ATP, czyli podstawowego komórkowego nośnika energii.
Zdaniem autorów kreatyna zadziałała w komórkach dendrytycznych jak dodatkowe źródło energii. Pomagała im utrzymać aktywność w środowisku guza, gdzie szybko rosnące komórki nowotworowe zużywają bardzo dużo składników odżywczych.
Dwa sposoby wykorzystania kreatyny
Naukowcy sprawdzili także jej wpływ na ludzkie komórki odpornościowe w warunkach laboratoryjnych. Okazało się, że wzmacniała ona aktywację komórek dendrytycznych, które wykorzystywane są obecnie w pracach nad szczepionkami przeciwnowotworowymi. Poprawiała też ich zdolność do pobudzania ludzkich limfocytów T przeciwko antygenom nowotworowym.
Według autorów takie wyniki sugerują, że kreatyna mogłaby być w przyszłości wykorzystywana na dwa sposoby: jako dodatek wspierający odpowiedź odpornościową u osób otrzymujących immunoterapię oraz jako narzędzie poprawiające jakość szczepionek przeciwnowotworowych.
Zaznaczyli jednak, że choć monohydrat kreatyny jest stosowany od dekad i przy zalecanych dawkach jest uznawany za ogólnie bezpieczny, osoby leczone onkologicznie nie powinny samodzielnie włączać żadnych suplementów bez konsultacji z lekarzem.
Katarzyna Czechowicz



