Spis treści
Glikokaliks – biologiczna „wizytówka” komórki
Każda komórka ludzkiego organizmu pokryta jest cienką warstwą złożonych struktur cukrowych, określaną mianem glikokaliksu. To właśnie ta zewnętrzna powłoka odpowiada za kontakt komórki z otoczeniem i odgrywa ważną rolę w komunikacji międzykomórkowej.
Badacze odkryli, że układ tych struktur nie jest stały. Wręcz przeciwnie – zmienia się dynamicznie w zależności od stanu fizjologicznego komórki. Oznacza to, że powierzchnia komórki może dostarczać cennych informacji o procesach zachodzących wewnątrz niej.
„Mapa cukrowa” komórek
Zespół kierowany przez prof. Leonharda Möckla opracował nowatorską metodę nazwaną „Glycan Atlasing”. Dzięki wykorzystaniu mikroskopii o superwysokiej rozdzielczości naukowcy stworzyli szczegółowe mapy rozmieszczenia struktur cukrowych na powierzchni komórek.
Analizy obejmowały zarówno komórki hodowane laboratoryjnie, jak i ludzkie komórki krwi oraz próbki tkanek. Badania wykazały, że już na poziomie molekularnym dochodzi do charakterystycznych zmian w rozmieszczeniu glikokaliksu, gdy zmienia się stan komórki.
Przykładowo, komórki układu odpornościowego po aktywacji – takiej jak podczas odpowiedzi immunologicznej – prezentowały zupełnie inny układ struktur cukrowych niż komórki nieaktywne.
Potencjał w diagnostyce nowotworów
Najbardziej obiecujące okazały się wyniki dotyczące diagnostyki onkologicznej. Naukowcy byli w stanie: rozróżnić różne etapy rozwoju nowotworu, odróżnić aktywowane komórki odpornościowe od nieaktywnych oraz zidentyfikować obszary nowotworowe i nienowotworowe w tkance piersi.
Zdaniem autorów badania powierzchnia komórki działa niczym biologiczny „ekran”, który odzwierciedla jej aktualny stan. Co istotne, metoda pozwala uzyskiwać wiarygodne wyniki nawet w bardzo złożonych próbkach biologicznych.
Szansa na wcześniejsze wykrywanie chorób
Badacze podkreślają, że technologia znajduje się jeszcze na etapie rozwoju, jednak jej potencjał diagnostyczny jest bardzo duży. W kolejnych etapach planowana jest automatyzacja procesu oraz analiza większej liczby próbek klinicznych. Celem naukowców jest stworzenie narzędzia, które pozwoli wcześnie wykrywać zmiany chorobowe oraz przewidywać reakcję organizmu na leczenie na podstawie wzorców obecnych na powierzchni komórek.
Źródło: Max Planck Institute for the Science of Light
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak