Spis treści
Oznacza to około 846 milionów ludzi. Co sekundę co najmniej jedna osoba na świecie ulega nowemu zakażeniu, co daje około 42 milionów nowych przypadków rocznie. Mimo tak ogromnej skali problemu, opryszczka wciąż pozostaje tematem tabu. Wstyd, poczucie winy i strach przed oceną sprawiają, że wiele osób nie szuka pomocy i nie informuje partnerów o zakażeniu. Tymczasem wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie mogą znacząco zmniejszyć dolegliwości i ryzyko przenoszenia wirusa.
Opryszczka narządów płciowych: cicha infekcja, którą trudno wykryć
U zdecydowanej większości zakażonych osób - nawet u 90 procent - infekcja przebiega bezobjawowo lub daje jedynie bardzo łagodne symptomy. To sprawia, że wiele osób nie ma pojęcia, iż jest nosicielem wirusa i może nieświadomie zakażać innych. Najczęstszymi objawami opryszczki narządów płciowych są: bolesne pęcherze i nadżerki w okolicy narządów płciowych, zaczerwienienie, obrzęk, swędzenie, pieczenie oraz nieprzyjemne mrowienie. U kobiet może występować szklista wydzielina z pochwy, a u obu płci - uczucie rozbicia, gorączka i powiększenie węzłów chłonnych. Pęcherze wypełnione są płynem zawierającym duże ilości wirusa, co czyni je wysoce zakaźnymi.
Wirus opryszczki: towarzysz na całe życie
Po zakażeniu wirus opryszczki pozostaje w organizmie do końca życia. Ukrywa się w zwojach nerwowych w stanie uśpienia i może uaktywniać się okresowo, powodując nawroty choroby. U niektórych osób dzieje się to rzadko, u innych - nawet kilka razy w roku. Szczególnie niebezpieczna jest pierwotna infekcja w późnym okresie ciąży. Istnieje wtedy ryzyko przeniesienia wirusa na dziecko podczas porodu, co może prowadzić do poważnych powikłań u noworodka. Dlatego każda ciężarna z objawami opryszczki powinna niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.
Jak dochodzi do zakażenia wirusem opryszczki narządów płciowych
Wirus opryszczki przenosi się głównie poprzez kontakt skórny i błon śluzowych, najczęściej podczas stosunku płciowego, seksu oralnego lub bliskiego kontaktu intymnego. Możliwe jest także zakażenie przez pocałunki, dotykanie zmian opryszczkowych, a następnie innych części ciała. Patogen może przetrwać poza organizmem przez pewien czas, szczególnie w wilgotnym środowisku. Teoretycznie zakażenie może nastąpić poprzez wspólne ręczniki, bieliznę, a nawet powierzchnie w toaletach publicznych, jeśli miały kontakt z aktywną zmianą chorobową. Również rozdrapywanie pęcherzy i dotykanie innych osób zwiększa ryzyko transmisji. W przypadku opryszczki jamy ustnej wirus może być przenoszony nawet przez drobne kropelki śliny podczas mówienia, co tłumaczy, dlaczego infekcja łatwo szerzy się wśród dzieci.
Kiedy opryszczka jest zaraźliwa
Największe ryzyko zakażenia występuje w czasie aktywnej infekcji - gdy widoczne są pęcherze, nadżerki lub strupy. W okresie uśpienia wirusa w zwojach nerwowych ryzyko transmisji jest minimalne. Należy jednak pamiętać, że wirus może być wydzielany także bez wyraźnych objawów, co dodatkowo utrudnia kontrolę zakażeń. Do reaktywacji wirusa dochodzi najczęściej wtedy, gdy układ odpornościowy jest osłabiony. Sprzyjają temu przeziębienia, inne infekcje, silny stres, przemęczenie, zaburzenia snu, a także stosowanie leków obniżających odporność, takich jak kortykosteroidy. U kobiet nawroty mogą być związane ze zmianami hormonalnymi, menstruacją lub ciążą. Czynnikiem wyzwalającym bywa również intensywna ekspozycja na słońce.
Leczenie i łagodzenie objawów opryszczki
Choć opryszczki nie da się całkowicie wyleczyć, dostępne są skuteczne leki przeciwwirusowe, które skracają czas trwania objawów i zmniejszają ich nasilenie. Stosuje się je w postaci tabletek, a w lżejszych przypadkach - miejscowo w formie kremów. W ciężkich infekcjach konieczne może być leczenie dożylne. U osób z częstymi nawrotami możliwe jest leczenie profilaktyczne, trwające nawet kilka miesięcy, a czasem do roku. Dzięki temu liczba epizodów choroby znacząco się zmniejsza. Każdy przypadek podejrzenia opryszczki narządów płciowych powinien być skonsultowany z lekarzem. Ważne jest wykluczenie innych chorób przenoszonych drogą płciową oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia. W razie potrzeby leczeniem powinni zostać objęci także partnerzy seksualni. Nie należy wstydzić się wizyty u specjalisty. Opryszczka jest powszechną infekcją, a szybka reakcja chroni nie tylko zdrowie własne, ale i innych.
Szacuje się, że opryszczka narządów płciowych generuje rocznie koszty rzędu 35 miliardów dolarów, związane z leczeniem, absencją w pracy i spadkiem produktywności. Do tego dochodzą koszty psychiczne - obniżone poczucie własnej wartości, lęk przed odrzuceniem i problemy w relacjach. Stosowanie prezerwatyw zmniejsza ryzyko zakażenia, choć nie eliminuje go całkowicie, ponieważ wirus może znajdować się także na skórze poza obszarem chronionym. Osoby z objawami opryszczki powinny bezwzględnie powstrzymać się od współżycia do czasu całkowitego wygojenia zmian.
Opryszczka narządów płciowych nie jest oznaką „lekkomyślności” ani powodem do wstydu. To powszechna infekcja, która może dotknąć każdego. Im więcej się o niej mówi, tym łatwiej ją kontrolować. Milczenie sprzyja jedynie dalszemu rozprzestrzenianiu się wirusa. Świadomość, odpowiedzialność i szybka reakcja to najlepsza ochrona – zarówno dla siebie, jak i dla innych.
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak