
Spis treści
Wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Nature Communications. W projekcie uczestniczyli badacze z University of Nottingham, National Institute of Immunology w Indiach, University of Groningen w Holandii, Francis Crick Institute oraz kilku innych ośrodków naukowych.
Białko ARK1 – klucz do namnażania pasożyta
Centralnym elementem odkrycia jest cząsteczka nazwana Aurora-related kinase 1 (ARK1). Naukowcy ustalili, że białko to pełni rolę swoistego „kontrolera ruchu” podczas nietypowego procesu podziału komórkowego pasożyta malarii.
Malaria wywoływana jest przez pasożyty z rodzaju Plasmodium, które szybko namnażają się zarówno w organizmie człowieka, jak i w komarach – wektorach przenoszących chorobę. Zrozumienie mechanizmów ich podziału komórkowego ma kluczowe znaczenie dla opracowania nowych metod leczenia i zapobiegania zakażeniom.
Badacze wykazali, że ARK1 odpowiada za organizację tzw. wrzeciona podziałowego – struktury molekularnej odpowiedzialnej za rozdzielanie materiału genetycznego podczas powstawania nowych komórek pasożyta.
Wyłączenie białka zatrzymuje rozwój malarii
Eksperymenty laboratoryjne pokazały, jak istotną rolę pełni ARK1. Po wyłączeniu tego białka pasożyty nie były w stanie prawidłowo tworzyć wrzeciona podziałowego, co skutecznie blokowało ich dalsze namnażanie. Co więcej, pasożyty pozbawione ARK1 nie były w stanie ukończyć swojego cyklu rozwojowego ani w organizmie człowieka, ani w komarze. W praktyce oznacza to przerwanie procesu przenoszenia choroby.
Jak podkreśla dr Ryuji Yanase, pierwszy autor badania z School of Life Sciences na University of Nottingham, nazwa „Aurora” nawiązuje do rzymskiej bogini świtu. Zdaniem badacza odkrycie to może symbolizować „nowy początek w rozumieniu biologii komórkowej pasożyta malarii”.
Szansa na nowe leki przeciwmalaryczne
Szczególnie obiecujący jest fakt, że kompleks białkowy Aurora u pasożyta znacząco różni się od jego odpowiednika w komórkach ludzkich. Jak wyjaśnia prof. Rita Tewari, daje to naukowcom możliwość opracowania leków działających bardzo precyzyjnie – skierowanych wyłącznie przeciwko pasożytowi, bez uszkadzania komórek pacjenta.
Odkrycie pozwoliło również stworzyć szczegółową mapę nietypowej „maszynerii molekularnej” pasożyta. Może ona stanowić ważny punkt wyjścia dla przyszłych badań nad lekami, których celem będzie przerwanie cyklu przenoszenia malarii.
Malaria wciąż globalnym zagrożeniem
Malaria pozostaje jedną z najgroźniejszych chorób zakaźnych na świecie, szczególnie w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia każdego roku odnotowuje się setki milionów zakażeń i setki tysięcy zgonów.
Nowe odkrycia dotyczące biologii pasożyta mogą odegrać kluczową rolę w opracowaniu skuteczniejszych terapii i strategii zwalczania tej choroby.
Źródło: University of Nottingham



