
Spis treści
Jak działa nowa terapia po udarze?
Nowatorska terapia została podana dożylnie bezpośrednio po przywróceniu przepływu krwi w mysim modelu udaru niedokrwiennego, który stanowi około 80% wszystkich udarów.
Najważniejsze efekty terapii:
- skuteczne przekroczenie bariery krew–mózg,
- zmniejszenie uszkodzenia tkanki mózgowej,
- ograniczenie szkodliwego stanu zapalnego,
- brak istotnych działań niepożądanych i toksyczności narządowej.
To szczególnie istotne, ponieważ bariera krew–mózg od lat stanowi jedno z największych wyzwań w leczeniu chorób neurologicznych.
„Tańczące cząsteczki” – innowacja w nanomedycynie
Podstawą terapii są supramolekularne peptydy terapeutyczne (STP), opracowane przez zespół kierowany przez Samuel I. Stupp, dyrektora Center for Regenerative Nanomedicine.
Technologia ta znana jest jako „tańczące cząsteczki”, ponieważ cząsteczki są dynamiczne i potrafią „dopasować się” do receptorów komórkowych, wysyłają sygnały wspierające regenerację neuronów i stymulują plastyczność mózgu, czyli odbudowę połączeń nerwowych.
Wcześniejsze badania wykazały ich skuteczność m.in. w leczeniu urazów rdzenia kręgowego. Obecnie po raz pierwszy z powodzeniem zastosowano je w modelu udaru mózgu, bez konieczności inwazyjnych zabiegów neurochirurgicznych.
Dlaczego zapalenie po udarze jest tak groźne?
Po udarze niedokrwiennym i reperfuzji dochodzi do gwałtownego uwolnienia szkodliwych mediatorów zapalnych. Proces ten niszczy zdrowe neurony, nasila odpowiedź immunologiczną oraz pogarsza powrót funkcji poznawczych i ruchowych.
Nowa terapia wykazuje jednocześnie działanie przeciwzapalne i proregeneracyjne, co czyni ją szczególnie obiecującą w ograniczaniu tzw. wtórnego uszkodzenia mózgu.
Terapia dopasowana do realiów klinicznych
Jak podkreśla Ayush Batra, współautor badania i neurolog model badawczy wiernie odzwierciedla rzeczywiste leczenie udaru (zamknięcie naczynia → reperfuzja), a zwiększona przepuszczalność bariery krew–mózg po reperfuzji tworzy optymalne okno terapeutyczne. Dodatkowo terapia sprawia, że dynamiczne peptydy mają większą szansę dotrzeć dokładnie do miejsca uszkodzenia.
Znaczenie dla przyszłego leczenia udaru
Nowa terapia może w przyszłości:
- uzupełniać trombolizę i trombektomię,
- zmniejszać ryzyko długotrwałej niepełnosprawności,
- poprawiać powrót funkcji poznawczych i ruchowych,
- znaleźć zastosowanie także w urazach mózgu i chorobach neurodegeneracyjnych, takich jak stwardnienie zanikowe boczne (ALS).
Iniekcyjna terapia nanomedyczna oparta na „tańczących cząsteczkach” to jedno z najbardziej obiecujących osiągnięć współczesnej neurologii eksperymentalnej. Zdolność przekraczania bariery krew–mózg, działanie przeciwzapalne i regeneracyjne sprawiają, że może ona w przyszłości znacząco zmienić standard leczenia udaru niedokrwiennego.
Źródło: Northwestern University



