
Spis treści
Zmniejszenie objętości istoty szarej
Badanie opublikowane w czasopiśmie Psychological Medicine wykazało, że u kobiet po menopauzie dochodzi do istotnego zmniejszenia objętości istoty szarej, tkanki odpowiedzialnej m.in. za przetwarzanie informacji, pamięć, regulację emocji i kontrolę ruchu. Najbardziej wyraźne zmiany zaobserwowano w obszarach kluczowych dla funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego: hipokampie (pamięć i uczenie się), korze śródwęchowej (przekazywanie informacji między strukturami pamięci), przedniej części zakrętu obręczy (kontrola emocji, koncentracja, podejmowanie decyzji). Są to regiony, które ulegają również zmianom w przebiegu choroby Alzheimera, co może częściowo tłumaczyć, dlaczego demencja występuje u kobiet częściej niż u mężczyzn.
Wpływ na zdrowie psychiczne
Analiza danych niemal 125 tys. kobiet z UK Biobank wykazała, że kobiety po menopauzie:
- częściej zgłaszały objawy lęku i depresji,
- częściej korzystały z pomocy lekarza rodzinnego lub psychiatry,
- częściej stosowały leki przeciwdepresyjne.
Warto jednak podkreślić, że u części kobiet nasilone objawy psychiczne występowały już przed menopauzą, co sugeruje, że okres ten może pogłębiać istniejące trudności.
Problemy ze snem i przewlekłe zmęczenie
Kobiety po menopauzie częściej zgłaszały: bezsenność, krótszy czas snu, uczucie przewlekłego zmęczenia. Co istotne, kobiety stosujące hormonalną terapię zastępczą (HTZ) deklarowały największe zmęczenie, mimo że długość ich snu nie różniła się od tej obserwowanej u kobiet niestosujących leczenia.
Funkcje poznawcze i czas reakcji
Menopauza może również wpływać na szybkość przetwarzania informacji. Kobiety po menopauzie, które nie stosowały HTZ, uzyskiwały gorsze wyniki w testach czasu reakcji niż kobiety przed menopauzą lub stosujące terapię hormonalną. Nie stwierdzono natomiast istotnych różnic w zakresie pamięci między badanymi grupami. Zdaniem autorów badania menopauza może przyspieszać naturalny proces spowalniania reakcji związany z wiekiem, natomiast HTZ może go częściowo łagodzić.
Rola hormonalnej terapii zastępczej
Wyniki badania wskazują, że HTZ:
- nie zapobiega zmianom strukturalnym w mózgu,
- nie zmniejsza ryzyka objawów lęku i depresji,
- może jednak spowalniać pogorszenie czasu reakcji.
Naukowcy podkreślają, że decyzja o zastosowaniu terapii powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem pełnego obrazu zdrowia pacjentki.
Styl życia ma znaczenie
Eksperci zwracają uwagę, że w okresie menopauzy szczególnego znaczenia nabierają czynniki stylu życia:
- regularna aktywność fizyczna,
- utrzymywanie codziennej aktywności,
- zdrowa, zbilansowana dieta,
- dbałość o sen,
- wsparcie psychologiczne w razie potrzeby.
Równie ważne jest zwiększanie świadomości dotyczącej zdrowia psychicznego kobiet w tym okresie oraz zachęcanie do szukania pomocy bez poczucia wstydu.
Menopauza to nie tylko zmiany hormonalne, ale także okres istotnych przemian neurologicznych i psychicznych. Choć proces ten jest naturalnym elementem starzenia, odpowiednia profilaktyka, wsparcie medyczne oraz zdrowy styl życia mogą pomóc ograniczyć jego negatywne konsekwencje i poprawić jakość życia kobiet.
Źródło: University of Cambridge



