
Spis treści
10 lat obserwacji pacjentów
Badanie przeprowadzone przez naukowców z University of Helsinki objęło pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi łąkotki. Uczestników losowo przydzielono do dwóch grup: jednej wykonano częściową meniscektomię, a drugiej tzw. operację pozorowaną, czyli procedurę imitującą zabieg bez faktycznej interwencji chirurgicznej. Takie rozwiązanie pozwoliło dokładniej ocenić rzeczywisty wpływ operacji na zdrowie pacjentów. Po 10 latach obserwacji okazało się, że osoby po częściowej meniscektomii nie odczuwały większej poprawy niż pacjenci z grupy kontrolnej. Co więcej, częściej zgłaszały:
- utrzymujące się lub nasilone objawy bólowe,
- większe ograniczenia funkcji kolana,
- szybszy rozwój choroby zwyrodnieniowej stawu,
- wyższe ryzyko kolejnych operacji kolana.
„Przykład medycznego odwrócenia”
Prof. Teppo Järvinen, główny autor badania, określa wyniki jako możliwy przykład tzw. „medical reversal” - sytuacji, w której powszechnie stosowana metoda leczenia okazuje się nieskuteczna lub wręcz szkodliwa. Przez wiele lat zakładano, że ból po wewnętrznej stronie kolana jest bezpośrednio związany z uszkodzeniem łąkotki i wymaga leczenia chirurgicznego. Coraz więcej danych wskazuje jednak, że dolegliwości bólowe mogą być przede wszystkim skutkiem naturalnych procesów zwyrodnieniowych związanych ze starzeniem się organizmu.
Wątpliwości wokół skuteczności zabiegu
Już wcześniejsze badania wykazywały brak wyraźnych korzyści z częściowej meniscektomii w obserwacjach krótkoterminowych i średnioterminowych. Mimo to zabieg nadal pozostaje szeroko wykonywany w wielu krajach. Eksperci zwracają uwagę, że część organizacji opracowujących wytyczne kliniczne od lat rekomenduje ograniczenie stosowania tej procedury. Jednocześnie niektóre środowiska ortopedyczne nadal uznają ją za standard leczenia. Zdaniem autorów badania pokazuje to, jak trudno medycynie odchodzić od utrwalonych metod terapeutycznych, nawet wtedy, gdy pojawiają się mocne dowody podważające ich skuteczność.
Co to oznacza dla pacjentów?
Wyniki badania nie oznaczają, że każda operacja łąkotki jest niepotrzebna. Autorzy podkreślają jednak, że w przypadku zmian zwyrodnieniowych decyzja o zabiegu powinna być podejmowana bardzo ostrożnie i po rozważeniu innych metod leczenia, takich jak:
- rehabilitacja,
- ćwiczenia wzmacniające,
- redukcja masy ciała,
- leczenie przeciwbólowe i przeciwzapalne,
- modyfikacja aktywności fizycznej.
Specjaliści zaznaczają również, że konieczne są dalsze badania nad skutecznością najczęściej wykonywanych procedur ortopedycznych oraz ich długoterminowym wpływem na zdrowie pacjentów.
Źródło: University of Helsinki



