
Spis treści
Nowe podejście do leczenia celiakii
Celiakia jest chorobą autoimmunologiczną, w której spożycie glutenu prowadzi do reakcji zapalnej i uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego. Obecnie jedyną skuteczną metodą leczenia pozostaje ścisła dieta bezglutenowa, którą pacjenci muszą stosować przez całe życie.
Badacze z University of Oulu oraz Uniwersytetu w Tampere sprawdzali działanie leku ZED1227, który hamuje aktywność enzymu transglutaminazy 2 (TG2). To właśnie ten enzym odgrywa kluczową rolę w wywoływaniu reakcji immunologicznej na gluten u osób z celiakią. Blokowanie działania TG2 pozwala ograniczyć procesy zapalne uruchamiane po kontakcie organizmu z glutenem.
Badanie potwierdziło ochronę nie tylko jelit
W badaniu uczestniczyły osoby dorosłe z rozpoznaną celiakią, które od dłuższego czasu stosowały dietę bezglutenową. Przez sześć tygodni uczestnicy przyjmowali niewielkie ilości glutenu – część z nich otrzymywała jednocześnie eksperymentalny lek, a część placebo. Naukowcy analizowali próbki krwi oraz tkanki jelita cienkiego. Oceniano m.in. metabolizm lipidów, zmiany w białkach krwi oraz procesy epigenetyczne związane z metylacją DNA.
W grupie placebo gluten wywoływał wyraźne zaburzenia metaboliczne i immunologiczne. U pacjentów otrzymujących ZED1227 większość tych zmian została niemal całkowicie zahamowana. Co więcej, parametry biologiczne przypominały te obserwowane u osób pozostających wyłącznie na diecie bezglutenowej.
Możliwy przełom w terapii celiakii
Zdaniem autorów badania odkrycie ma istotne znaczenie naukowe, ponieważ po raz pierwszy wykazano, że hamowanie enzymu TG2 może wpływać nie tylko na jelita, ale również na reakcje immunometaboliczne całego organizmu.
– Nasze wcześniejsze badania pokazały, że lek skutecznie chroni błonę śluzową jelita cienkiego. Teraz widzimy, że jego działanie obejmuje także cały organizm – podkreśla profesor Keijo Viiri z University of Oulu.
Lek nie zastąpi diety, ale może ją wspierać
Eksperci zaznaczają, że eksperymentalny preparat nie jest obecnie alternatywą dla diety bezglutenowej. W przyszłości mógłby jednak stanowić ważne uzupełnienie terapii szczególnie dla pacjentów przypadkowo narażonych na kontakt z glutenem lub tych, u których objawy utrzymują się mimo restrykcyjnej diety. Trwają już kolejne badania nad możliwością zapobiegania i odbudowy uszkodzeń nabłonka jelitowego wywołanych stanem zapalnym w przebiegu celiakii.
Celiakia – choroba coraz częściej diagnozowana
Celiakia dotyczy osób genetycznie predysponowanych i może rozwijać się zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Nieleczona prowadzi m.in. do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych, niedoborów witamin, przewlekłego zmęczenia oraz zwiększonego ryzyka innych chorób autoimmunologicznych. Według danych fińskich naukowców w Finlandii na celiakię choruje około 2,4 proc. populacji – to jeden z najwyższych wskaźników na świecie.
Źródło: University of Oulu



