Tegoroczny Europejski Tydzień Szczepień skupiony jest nie tylko na ochronie przed chorobami, ale także na odporności na dezinformację. To odpowiedź na rosnący problem fałszywych i wprowadzających w błąd treści o szczepieniach, które wpływają na decyzje zdrowotne społeczeństw.
Podczas konferencji główny inspektor sanitarny Paweł Grzesiowski przypomniał, że Światowa Organizacja Zdrowia ustanowiła ten tydzień po to, aby przez te kilka dni medycy przekazywali rzetelną wiedzę na temat szczepień.
Tegoroczny tydzień odbywa się pod hasłem ochrony nauki. Nie tylko same szczepienia jako procedura medyczna są bowiem ważne, ale równie zaufanie do wiedzy, do nauki, które są podstawą wakcynologii. Nie byłoby nauki o szczepieniach, gdyby nie epidemiologia, gdyby nie immunologia. Szczepienia są dzisiaj jednymi z najnowocześniejszych leków na rynku tworzonym dzięki zaawansowanym technologiom - wymieniał.
W trwającej edycji, której hasło brzmi: „Szczepienia chronią – zaufaj nauce!”, uczestnicy skupiają się na odporności informacyjnej, czyli umiejętności rozpoznawania fałszywych informacji dotyczących zdrowia.
Odporność w czasie dezinformacji
Wraz z rozwojem cyfrowym, w przestrzeni publicznej pojawia się wiele nieprawdziwych lub zmanipulowanych treści o szczepieniach, które docierają do większej liczby osób. Często te fejkowe informacje oparte są na emocjach, pojedynczych przypadkach lub wyrwanych z kontekstu danych. Tego typu przekazy mogą obniżać zaufanie do nauki i prowadzić do rezygnacji ze szczepień, a w konsekwencji – do wzrostu zachorowań.
Dezinformacja na temat szczepień w dużej mierze opiera się na podważaniu zaufania do instytucji publicznych, ekspertów i środowiska naukowego, przy jednoczesnym promowaniu narracji przedstawianych jako „ukrywana prawda”. Często towarzyszy temu wybiórcze i zniekształcone prezentowanie wyników badań bądź powoływanie się na treści niespełniające standardów naukowych. Nauka pozostaje punktem odniesienia, lecz bywa wykorzystywana instrumentalnie – jako narzędzie nadawania przekazom pozorów wiarygodności - oceniła Natalia Gruenpeter z NASK.
Europejski Tydzień Szczepień 2026 ma łączyć działania edukacyjne dotyczące szczepień z komunikacją pokazującą, jak rozpoznawać manipulacje informacyjne.
Szczepienia ratują życie
Jak podkreśla Państwowy Inspektorat Sanitarny, szczepienia ochronne są najskuteczniejszym sposobem zapobiegania chorobom zakaźnym i jednym z najważniejszych osiągnięć zdrowia publicznego. Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – PIB oraz analiz międzynarodowych wynika, że w ciągu ostatnich 50 lat szczepienia uratowały ponad 154 miliony istnień ludzkich.
Programy immunizacji, czyli nabywania przez organizm odporności na określone choroby zakaźne, doprowadziły do eliminacji ospy prawdziwej oraz znaczącego ograniczenia wielu chorób zakaźnych takich jak odra, krztusiec czy błonica - wyjaśnia.
Jednocześnie dane European Centre for Disease Prevention and Control wskazują, że w ostatnich latach w Europie obserwuje się ponowny wzrost zachorowań na choroby zakaźne, w tym odrę i krztusiec. Zjawisko to wiąże się m.in.:
- ze spadkiem poziomu wyszczepialności w części krajów oraz
- rosnącą dezinformacją zdrowotną.
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak