
Przez lata lekarze uważali, że utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy chroni pacjenta przed powikłaniami. Jednak u osób z genetyczną formą cukrzycy (HNF1A-MODY) choroby serca i wzroku rozwijają się mimo dobrych wyników badań. Zespół z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ postanowił sprawdzić, gdzie leży błąd.
Uszkodzona "tarcza ochronna" naczyń
Badacze skupili się na komórkach śródbłonka, które wyściełają wnętrze naszych żył i tętnic. Wykorzystali do tego zaawansowane analizy genetyczne. Jak podaje lovekrakow.pl za prestiżowym czasopismem "Genome Medicine", kluczowe zmiany zachodzą w tzw. glikokaliksie. Jest to cienka, ochronna warstwa pokrywająca wnętrze naczyń.
Naukowcy odkryli, że u osób z mutacją genu HNF1A ta ochronna "tarcza" jest znacznie cieńsza. Osłabiona warstwa prowadzi do stanów zapalnych, zaburzeń przepływu krwi i większej przepuszczalności naczyń. To właśnie te zmiany niszczą organizm od środka, niezależnie od poziomu cukru.
Dziwne zachowanie komórek
Analizy wykazały, że zmienione chorobowo komórki zachowują się inaczej niż u zdrowych ludzi. Są mniej stabilne i wykazują nienaturalnie dużą zdolność do przemieszczania się (migracji). Te defekty strukturalne sprawiają, że naczynia krwionośne tracą swoją szczelność i wytrzymałość. To wyjaśnia, dlaczego pacjenci cierpią np. na retinopatię cukrzycową, która może prowadzić do utraty wzroku.
Odkrycie to efekt pracy wielu specjalistów. W badaniach, obok biologów z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ, uczestniczyło także Narodowe Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS oraz inne jednostki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wspólnie udowodnili, że sama kontrola glikemii to w przypadku tej choroby zbyt mało.
Nowa era w leczeniu cukrzycy
Wnioski płynące z Krakowa dają nadzieję na stworzenie nowych leków. Naukowcy sugerują, że skuteczne leczenie genetycznych form cukrzycy musi wykraczać poza podawanie insuliny czy tabletek na obniżenie cukru. Lekarze powinni wdrożyć dodatkowe metody, które naprawią strukturę naczyń krwionośnych i wzmocnią ich naturalną ochronę.




