Spis treści
Komórki nowotworowe nie działają same
Zespół badaczy z Uniwersytetu w Nagoi odkrył, że komórki raka jajnika nie rozprzestrzeniają się samodzielnie. W płynie znajdującym się w jamie brzusznej „rekrutują” one komórki mezotelialne – komórki ochronne, które naturalnie wyściełają jej powierzchnię.
Zamiast unosić się pojedynczo, komórki nowotworowe przyczepiają się do komórek mezotelialnych i tworzą tzw. hybrydowe skupiska komórkowe. Analiza próbek płynu brzusznego wykazała, że aż około 60% takich struktur zawiera komórki mezotelialne. Co więcej, komórki raka wydzielają białko TGF-β1, które „przeprogramowuje” komórki mezotelialne. Pod jego wpływem wytwarzają one kolczaste wypustki tzw. invadopodia zdolne do mechanicznego przenikania przez tkanki.
Nietypowa droga rozsiewu
W przeciwieństwie do wielu innych nowotworów, rak jajnika nie rozprzestrzenia się głównie przez krew. Komórki odrywają się od guza pierwotnego i trafiają do płynu w jamie brzusznej, gdzie swobodnie się przemieszczają. Ruchy ciała i oddychanie powodują krążenie płynu, a wraz z nim transport komórek nowotworowych do różnych narządów.
Dopiero po „osiadaniu” w nowym miejscu komórki zaczynają tworzyć ogniska choroby. Jak pokazują nowe badania, kluczową rolę w tym procesie odgrywają komórki mezotelialne, które torują drogę inwazji, podczas gdy komórki nowotworowe podążają przygotowanymi przez nie kanałami.
Większa odporność na leczenie
Hybrydowe skupiska komórkowe okazują się nie tylko bardziej inwazyjne, ale także bardziej odporne na chemioterapię niż same komórki raka. To może częściowo tłumaczyć, dlaczego leczenie zaawansowanego raka jajnika bywa tak trudne i często nieskuteczne. Badacze potwierdzili swoje obserwacje przy użyciu zaawansowanej mikroskopii, modeli zwierzęcych oraz analiz genetycznych pojedynczych komórek.
Nowe kierunki terapii
Odkrycie ma istotne znaczenie kliniczne. Obecne terapie koncentrują się głównie na niszczeniu komórek nowotworowych, pomijając ich „sprzymierzeńców”. W przyszłości możliwe może być blokowanie sygnału TGF-β1, zapobieganie tworzeniu się hybrydowych skupisk oraz monitorowanie takich struktur w płynie brzusznym w celu oceny postępu choroby i skuteczności leczenia.
Impuls do dalszych badań
Jak podkreśla główny autor badania, dr Kaname Uno, komórki nowotworowe nie muszą same stawać się bardziej agresywne wykorzystują inne komórki do wykonania „najtrudniejszej pracy”.
Motywacją do badań była historia pacjentki, u której zaledwie trzy miesiące po prawidłowych wynikach badań przesiewowych rozpoznano zaawansowanego raka jajnika. Przypadek ten pokazuje, jak pilnie potrzebne są skuteczniejsze metody wczesnego wykrywania i leczenia tej choroby.
Nowe badania zmieniają sposób postrzegania rozsiewu raka jajnika jako procesu współpracy między komórkami nowotworowymi a komórkami zdrowymi. Lepsze zrozumienie tego mechanizmu może w przyszłości przełożyć się na bardziej skuteczne terapie i poprawę rokowania pacjentek.
Źródło: Uniwersytet w Nagoi
Potwierdź zapis
Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.
Coś poszło nie tak